Πέμπτη, 6 Δεκεμβρίου 2012

Περίπατος στην Ακαδημία Πλάτωνος



Θα θέλαμε να κάνουμε μια ανοιχτή πρόσκληση, σε όσους φίλους ενδιαφέρονται να παρευρεθούν στην συνάντηση της Κυριακής 9 Δεκεμβρίου που θα γίνει στην Ακαδημία Πλάτωνος στο

kafeneio@european-village.org τηλ.211-2217260. στις 12.30μ.μ. .

Περιλαμβάνει συζήτηση, περιήγηση και μια κριτική στο αποτέλεσμα που ο καθένας, είτε φωτογραφικά είτε σε σχέδια ή ποίηση ή όποιο άλλο τρόπο επιλέξει να εργαστεί σε μια βόλτα στην Ακαδημία Πλάτωνα.

Κεντρικό μας θέμα είναι η έννοια μιας τυχαίας επιλογής ενός θέματος,ή σημεία μιας διαδρομής, τη σημασία που εγκλείει.

Ο προσωπικός μας χάρτης.

Η χαρά του απλού φυσικού σχεδιασμού και ο κήπος.

τηλ επικοινωνίας 6987111182


Η ομάδα city travellers είναι ένα πειραματικό [εικαστικό-θεωρητικό] εργαστήριο. Στις δραστηριότητές του, συμπεριλαμβάνεται η διοργάνωση μικρών εικαστικών συλλογικών περιπάτων,συζητήσεων, δράσεων και εκθέσεων. Tο αποτέλεσμα της έρευνας του,καταγράφεται, διερευνάται και παρουσιάζεται στο κοινό, με διάφορους τρόπους. Η περιήγηση και η περιπλάνηση – πρωταρχικές έννοιες που απασχολούν το εργαστήριο - είναι η αφορμή των θεωρητικών αναζητήσεων που αποτελούν το περιεχόμενο και τις θεματικές της ομάδας.


Την επόμενη Κυριακή 9 Δεκεμβρίου θα βρεθούμε στην Ακαδημία Πλάτωνος στο


kafeneio@european-village.org τηλ.211-2217260. στις 12.30μ.μ. για μια

εξόρμηση στο πάρκο ή την γύρω περιοχή του Κολωνού..


http://www.in2greece.com/english/saints/matthew.htm
http://www.european-village.org/contact.asp

Απαραίτητο να έχετε μαζί σας τα υλικά που θα χρησιμοποιήσετε, για τον σχεδιασμό ή όποια μορφή θέλετε να έχει η εργασία σας.

.....................................................................................................................



Η "European Village" είναι μια αστική (μη κυβερνητική) εταιρεία μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα. Δημιουργήθηκε στα τέλη του 2006

Κάποια στιγμή του 2009 μια ομάδα ανθρώπων αποφάσισε να σκαρώσει μια ανοιχτή γιορτή στο πανέμορφο πάρκο της Ακαδημίας Πλάτωνα.

Η γιορτή έγινε, όλοι τα περάσαμε όμορφα και γνωρίσαμε υπέροχους ανθρώπους. Την επόμενη, μετά τα μαζέματα, ήπιαμε όλοι μαζί ένα καφεδάκι στον καφενέ απέναντι από το πάρκο όπου υπήρχε ένα πωλητήριο...

Κάπως έτσι πρωτο-μπήκε το μικρόβιο να λειτουργήσουμε συνεργατικά έναν χώρο κοινωνικοποίησης, ένα πείραμα κοινωνικής οικονομίας, ένα βήμα για δρώμενα και συζητήσεις.

Μετά απο αρκετές συζητήσεις, προβληματισμούς και ειλικρινή προσπάθεια για συναίνεση ο χώρος ξεκίνησε να λειτουργεί απο τον Μάϊο του 2010. Με εργαλείο την "European Village" και με την νομική μορφή της αστικής εταιρείας μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα βαλθήκαμε να αποδείξουμε ότι και ένα διαφορετικό οικονομικό μοντέλο επιχείρησης μπορεί να είναι βιώσιμο και υγιές σε αντίθεση με αυτό που προβάλλεται απο το υπάρχον σύστημα που εκμεταλλεύεται και καταστρέφει.

Ένα μοντέλο συνεργατικής, φιλικής προς το περιβάλλον, κοινωνικής (μη κερδοσκοπικής) και αλληλέγγυας οικονομίας.

Μέσα απο την λειτουργία του καφενείου προσπαθούμε για:
- Την προώθηση της κοινωνικής, αλληλέγγυας οικονομίας.
- Την άμεση, αδιαμεσολάβητη επικοινωνία με τον παραγωγό.
- Προϊόντα που σέβονται τον εργαζόμενο, την γη και το περιβάλλον.
- Την μείωση του «εγώ» μας μέσα απο την συνεργασία, τον διάλογο, την συναίνεση.

Θέλουμε το καφενείο να αποτελέσει ένα «αστικό εργαστήριο» μετάβασης απο το οικονομικό μοντέλο που βιώνουμε σε ένα εναλλακτικό οικονομικό μοντέλο.

Βέβαια αγνοούμε πολλά πράματα και μέσα απο πειραματισμούς και λάθη προσπαθούμε να διακρίνουμε το σωστό απο το λάθος, τις διαχωριστικές γραμμές ανάμεσα σε ιδεολογία, ηθική και ανάγκη. Προχωράμε σκοντάφτοντας. Δεν τρέχουμε αλλά αργά και σταθερά υλοποιούμε ιδέες και πετυχαίνουμε στόχους.

Απο το Μάϊο του 2010 μεταφέρθηκε στο χώρο του καφενείου και το γραφείο της οργάνωσης οπότε το πιθανότερο είναι ότι εκεί θα βρείτε και κάποιον να σας ενημερώσει και για τα υπόλοιπα προγράμματα που υλοποιούμε και για τυχόν δυνατότητες συμμετοχής σε προγράμματα κινητικότητας.

Όπως αναφέρθηκε και προηγουμένως το καφενείο θέλουμε να λειτουργεί ως ένας ανοιχτός κοινωνικός χώρος και ώς ένα βήμα για δρώμενα και συζήτηση. Θα μας ενδιέφερε πάρα πολύ και θα μας έδινε μεγάλη χαρά να μοιραστεί κάποιος ή μια ομάδα ανθρώπων κάποια ιδέα για δράση.
Κάποια παραδείγματα θα μπορούσε να ήταν: προβολές, συζήτηση, κουκλοθέατρο, βιωματικά και πρακτικά εργαστήρια, ασκήσεις στο πάρκο απέναντι, μουσικές βραδιές, παρουσίαση χορτοφαγικών συνταγών ... και φυσικά ο κατάλογος είναι ατελείωτος και επαφύεται μόνο στην φαντασία μας.


Τρίτη, 27 Νοεμβρίου 2012

Aναμόρφωσις. Ψυχαναλυτικό αντικείμενο, συμπτωματική δήλωση της μορφής,


Nikos Georgiadis
2004, 'Anamorphosis. Architectural theory and practice - Projects', Design + Art in Greece (Themata Horou & Technon), issue No 35, pp. 56-69.


Η "αναμόρφωσις" ως ψυχαναλυτική έννοια εισάγεται από τον J.Lacan για να αποδώσει τον μορφικό χαρακτήρα του ασυνειδήτου και σκιαγραφεί ένα επιστημονικό πεδίο που αφορά στην ενεργή συμμετοχή της μορφής στην ψυχική δομή του υποκειμένου (Σ1). Περιγράφει την διαδικασία της συμπτωματικής εμφάνισης του "κανονικού" σαν μια παραμορφωμένη εικόνα που αν θεαθεί απο μια συγκεκριμμένη θέση εμφανίζεται κανονική. Με αυτόν τον τρόπο προσδιορίζει την σχέση (συμπτωματική και μορφική) του πραγματικού αντικειμένου με την συνείδηση (οπτική, συμβολική, αναπαραστασιακή) του εγώ και ταυτόχρονα υποδηλώνει την ύπαρξη/ενεργοποίηση ενος χώρου-θέσης "έξω" (εντός και εκτός) από το συνειδησιακό πεδίο της εικόνας, ως εν δυνάμει διαλεκτική του συγκεκριμένου/πραγματικού.

Η αναμόρφωσις ως αρχιτεκτονική προβληματική ορίζει κάτι περισσότερο (Σ2) από την συμπτωματική μορφή κρυμμένη μέσα στην οπτική συνείδηση του πίνακα της κλασσικής προοπτικής. Αναδεικνύει την εργαλειακή συνθήκη του "κανονικού", τον τρόπο του "κανονικού", ως διαδικασία αυτοδήλωσης/αναδίπλωσης της μορφής απέναντι στο συνειδησιακό συμβολικό δεδομένο της πρόθεσης και διαβάζει την συγκεκριμμένη παραμόρφωση ως υπερμόρφωση, δηλαδη όχι ως εποπτικό γεγονός (πχ. έκφραση του άσχημου, παραμορφωμένου (M.Cousins, S.Zizek), αλλά ως τρόπο εκφοράς της μορφής από τον ίδιο της τον εαυτό. Θεμελιώνεται αυστηρά στο εννοιακό πλαίσιο του ψυχαναλυτικού αντικειμένου, αλλά επίσης το εμπλουτίζει και το επαναπροσδιορίζει· απο συμπτωματική (υπο)δήλωση σε αυτο-δήλωση, και τελικά χωρική συνθήκη. Ταυτόχρονα εντοπίζει σημεία αλληλοσυμπλήρωσης της ψυχανάλυσης και της αρχιτεκτονικής εμπειρίας και ενεργοποιεί τη σχέση μεταξύ ασυνείδητου και υπερσυνειδητού - έννοια συγγενής με αυτήν της "αναμόρφωσις" αλλά και του "αφανούς". Σε αυτό το πλαίσιο η αναμόρφωσις εξελίσσεται ως μία νέα σύλληψη του χώρου, θεωρία και πρακτική, που αφορά άμεσα την αρχιτεκτονική, και εν δυνάμει αποτελει προέκταση της ψυχαναλυτικής κριτικής. Εγκαλεί το υποκείμενο να σκεφτεί με το χώρο παρά γιά το χώρο, δηλαδή αναδεικνύει τον φυσικό χώρο ως ψυχική δομή και τρόπο σκέψης, συγκροτώντας έτσι μία κριτική θέση απέναντι σε όλες τις θεωρίες που αναπτύσσονται περί τον χώρο και εκ των υστέρων της διαδικασίας σχεδιασμού και υλοποίησης του (Σ3).

Κεντρική προβληματική πίσω από την συμπτωματική δήλωση της μορφής στην λακανική θεωρία, είναι αυτή του ψυχαναλυτικού αντικειμένου (objet-a) , μια ριζοσπαστική κριτική στην έννοια του ψυχολογικού αντικειμένου. Το ψυχολογικό αντικείμενο ειναι η συνθήκη που προκύπτει απο την, θετική ή αρνητική, εκφρασιακή - ναρκισσιστική - σχέση του εαυτού με το "δικό του" αντι-κείμενο και περιβάλλον. Ένα περιβάλλον άλλοτε παραστημένο, πεπερασμένο ή συσχετιζόμενο, που συγκροτεί/αντιστοιχεί το εγώ ως κυρίαρχο επάνω στο περιβάλλον του (DesCartes), κι άλλοτε ξαφνικό/μεγαλειώδες, άμορφο/φανταστικό ή κοινά αποδεκτό/ηθικό, εκφραστικό μιας αντι-εγωτικής αντικειμενικής στάσης και γενικώτερα μιας ναρκισσιστικής συνθήκης αυτοκριτικής, αυτοαναίρεσης και παραληρηματικής αυθυποβολής (υστερικής επιβολής στην πράξη) απέναντι στο περιβάλλον (Kant). Το ψυχολογικό αντικείμενο προκύπτει από μια εξωτερική, κατά βάση αναπαραστασιακή γλωσσική θεώρηση του χώρου ως αναφερόμενο, αντι-κείμενο, ή περιβάλλον της ελεύθερης δράσης (κυριαρχικής ή αυτοαναιρετικής) του εαυτού. Πιστές στην Καντιανή παράδοση, η φαινομενολογική προσέγγιση (E.Husserl, M.Heidegger κλπ.) και οι σύγχρονες εξελίξεις της, παραμένουν περί τον χώρο και εκ των υστέρων θεωρήσεις, που όχι μόνον αδυνατούν να προσφέρουν έστω και το ελάχιστο εργαλείο στην καθ' αυτή τεχνική του χώρου (αρχιτεκτονική) αλλά και διαψεύδονται συχνά από την καθημερινή χωρική εμπειρία (Σ4). Αντίθετα, το ψυχαναλυτικό αντικείμενο ορίζει την συνθήκη εκείνη στην οποία το αντικείμενο βρίσκεται σε συνθήκες αρνητικότητας (όχι θέσης-άρνησης), δηλαδή συνθήκες ασυνείδητου, συμπτώματος, απώλειας και ετερογένειας. Σαν τέτοιο, δεν είναι εξωτερικό, ούτε έπεται της ψυχικής συγκρότησης του υποκειμένου, αλλά συμμετέχει σε αυτήν, υποβάλλοντας το εγώ σε συνεχή άσκηση, και είναι πάντα φορέας του άλλου. Αφανίζει (Lacan) την εγωτική συμβολική πρόθεση. Ορίζεται μέσα από την έννοια της απώλειας (Lacan), κριτικά στην μεταφυσική της παρουσίας ή απουσίας. Επιστρέφει, μορφώνει και συντελεί (Σ5)(Σ3). Είναι συγκεκριμμένο, σημαίνον και πραγματικό, σε αντίθεση με το ψυχολογικό αντικείμενο που είναι ιδιαίτερο, σημαινόμενο, και αναπαραστημένο. Διασταυρώνοντας την ψυχαναλυτική με την αρχιτεκτονική παρατήρηση η αναμόρφωσις διαπιστώνει την εκφορά/αυτοδήλωση του πραγματικού, σημαίνοντος αντικειμένου σε συνθήκες διάρκειας, ομοιομορφίας, και συντοπικότητας. (Σ5)(Σ3)

Σήμερα το ψυχολογικό αντικείμενο αναβιώνει μέσα από την φιλοσοφία του νέου ψυχολογισμού, ή ψυχαναλυτισμού, εμβληματική της ύστερης/υστερικής φάσης του μετανεωτερισμού. Ο ψυχαναλυτισμός βασίζεται στην ταυτόχρονη απαλλοτρίωση της ψυχαναλυτικής κριτικής, και της συνθετότητας της χωρικής/αρχιτεκτονικής εμπειρίας. Επαναφέρει την φιλοσοφική συνθήκη, συνεπώς το εγώ, μέσα από μια νέα αυτοκριτική μορφή (Kant). Εκλαμβάνει την αρνητικότητα/κριτική ως άρνηση και παραποιεί την ψυχαναλυτική κριτική ως ψυχολογία/φιλοσοφία(!) του αντι-ναρκισσισμού και συνεπώς ως αισθητική του αναιρεθέντος αντικειμένου. Απενεργοποιεί την δυναμική της ετερογένειας του συμπτωμάτος το οποίο και ανακυκλώνει ως συνειδησιακό πρόταγμα (πχ. ως "παθητική" ιδιαιτερότητα) σε βάρος και αποκλεισμό, της διαλεκτικής του πραγματικού αντικειμένου. Η ανάλυση του υποκειμένου (Lacan) παραποιείται από τον ψυχαναλυτισμό ως έκπτωση του υποκειμένου το οποίο και φιλοσοφικοποιείται (Kant) στις στιγμές της ελάχιστης απόδοσής του (πχ. μη συμμετοχή, αδιαφορία, αμφιθυμία, μέσος όρος επικοινωνίας, παραλήρημα, αυτοοικτιρμός... θάνατος) μακρυά από οποιαδήποτε πολιτική εγρήγορση και συνειδητοποίηση. Ο ψυχαναλυτισμός μπερδεύει το "ασυνείδητο" με τον ασυνείδητο (!) (γνωστό βίωμα στη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα, εξ'άλλου). Διαστρεβλώνει και τις τρεις μεγάλες κριτικές (Freud, Nietzsche, Marx) ανάγοντάς τες σε αυτοκριτικές και συγχρόνως ευτελίζει την ήδη απλοϊκή (post facto) θεώρηση του χώρου από τον Heidegger, χρησιμοποιώντας έτσι την αρχιτεκτονική εμπειρία, στην αρνημένη της πλέον μορφή, σαν αφελές καταφύγιο/άλλοθι της υποτιθέμενης κριτικής συνείδησης. Oι νεο-υπαρξιστικές "περιθωριακές" φιλοσοφίες της "αποδόμησης" (J.Derrida: Deconstruction), του "παλλόμενου/πτυσσόμενου χώρου" (G.Deleuze/F.Guattari: Mille Plateaux, Fold), της "παγκόσμιας/επικοινωνιακής πραγματιστικής" (J.Habermas: Universal Pragmatics, Communicative Action) συνιστούν τα τρία βασικά ρεύματα του ψυχαναλυτισμού. Και οι τρεις συγκροτούνται επάνω στη θετικιστική/κυριολεκτική απόδοση των λακανικών ψυχαναλυτικών εννοιών: "πραγματικό", "φαντασιακό", "συμβολικό", σε: ρεαλισμό/τυχαιότητα, φαντασιασμό/παραίσθηση, συμβολικισμό/πραγματισμό, αντίστοιχα.

Kαι οι τρείς έχουν ανάγκη την ενσωμάτωση του (προ-)απαρνημένου χώρου μέσα στο θεωρητικό τους σχήμα. Έτσι, ο φυσικός χώρος αναγνωρίζεται σαν αποτύπωμα των προγραμματικών διαθέσεων του εκπεσόντος υποκειμένου και πιο συγκεκριμένα ως υπόλειμμα, διασπορά, εντροπία, άμορφος, συνεχής, ομογενοποιημένος, πολυσύχναστος, υπερτοπικός, εκλεκτιστική "αντιγραφή-κόλληση", φιλικά πρός τον χρήστη προγραμματισμένος/διαδραστικός και σαν τέτοιος ανακυκλώνεται ως θεωρία στον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό (D. Libeskind, πρώιμος B. Tschumi, F.O.A., Asymptote, R. Koolhaas, MVRDV, Diller-Scofidio αντίστοιχα).

Η αρχιτεκτονική προβληματική της Αναμόρφωσις, αντιμετωπίζει κριτικά την νεοναρκισσιστική δομή του ψυχαναλυτισμού και την υποτιθέμενη χωρική κριτική του. Επαναφέρει και επεκτείνει την κριτική δύναμη της ψυχανάλυσης στα χωρικά της σημεία, και αναδεικνύει τον βιωματικό χώρο, στην συνθετότητά του, ως τρόπο βούλησης και εκφοράς της ψυχής (Σ3). Κριτικά στο εκπεσόν υποκείμενο του ψυχαναλυτισμού, υποστηρίζει το ενεργό πολιτικό υποκείμενο μέσα από την αναγκαιότητα της χωρικής σκέψης/πράξης (όπως ήδη προτάσσεται στό έργο των Lacan, Lefebvre, Horkheimer/Adorno κ.α.). Προβληματίζει την αρχιτεκτονική εμπειρία στην ψυχαναλυτική θεωρία και επαληθεύει την ψυχαναλυτική θεωρία στην αρχιτεκτονική εμπειρία. Ανακαλύπτει και ερευνά την ψυχαναλυτική δομή της αρχιτεκτονικής/χωρικής εμπειρίας, αλλά και τον χωρικό τρόπο στην ψυχοπαθολογία. Τροφοδοτεί την ψυχανάλυση με χωρικό υλικό, παράλληλα προς το γλωσσικό, και προσδίδει αναλυτική/συνθετική μέθοδο, και βασικά τεχνική, σε ένα κατ' εξοχήν εμπειρικό πεδίο όπως είναι η αρχιτεκτονική. Κατανοεί την έννοια του ψυχαναλυτικού αντικειμένου μέσα στην αρχιτεκτονική εμπειρία και αντίστροφα, έχοντας εφόδιο το ανεξάντλητο υλικό που παρέχεται τόσο από την αρχιτεκτονική παράδοση όσο και τις "νέες" ψυχικές παθήσεις.


Aναμόρφωσις.  Xωρική συνθήκη, αυτοδήλωση της μορφής (φωτ. N. Γεωργιάδη)



Διευρυμένος χώρος. Ολικός σχεδιασμός

Σε εξέλιξη της έννοιας του ψυχαναλυτικού αντικειμένου, η αναμόρφωσις αναπτύσσεται ως θεωρία του διευρυμμένου ή αδιάστατου χώρου. (Σ6). Δεν θεωρητικοποιεί τον δεδομένο, η πρόχειρο χώρο (Heidegger) (έτοιμο προς αντιγραφή/κόλληση), αλλά αποκαλύπτει την ετοιμότητα της μορφής ως ενεργή σκέψη πέραν των συμβολικών, μετρικών, συσχετιστικών αναγώγων. Αναβαθμίζει την βιωματική εμπειρία του χώρου, από ουδέτερο περιβάλλον της εγωτικής έκφρασης σε ενεργό επιστημονικό πεδίο που περιλαμβάνει θεωρία, μέθοδο, και εμπειρικά δεδομένα, και είναι ικανό να κατευθύνει τον σχεδιασμό. Αναπτύσσεται κριτικά απέναντι στην μετανεωτερική λογική της αποσπασματοποίησης, αντικειμενοποίησης (ή αντι-αντικειμενοποίησης) των γνωστικών πεδίων (Foucault) και αποκαλύπτει τον εργαλειακό χώρο ως κοινό ενεργό ασυνείδητο που ενώνει όλα τα γνωστικά/δημιουργικά πεδία, διαμορφώνοντας έτσι μια κριτική πολιτική θέση απέναντι στον ψυχολογισμό/εκφρασιασμό που επιστρέφει με τον ένα ή τον άλλον τρόπo (εδώ στέκει και η υπόθεση πως στην περιοχή ενός τέτοιου εργαλειακού χώρου βρίσκεται και η ελληνική διευρυμμένη-χωρική παράδοση, από την αρχαιότητα μέχρι τα μέσα του 20ο αιώνα, λειτουργώντας ως ενεργό απωθημένο/ασυνείδητο της Δυτικής αρχιτεκτονικής και του τρόπου που αυτή εξελίσσεται απο την Aναγέννηση μέχρι σήμερα). Στην γενική κριτική της στην ύστερη περίοδο του μετανεωτερισμού, η αναμόρφωσις υποστηρίζει πως σήμερα οι περισσότερες θεωρίες της αρχιτεκτονικής ανήκουν στο ιδεολογικό πλαισίο του ψυχολογικού αντικειμένου (θετικό ή αρνητικό), πως είναι θεωρίες για τον χώρο και πως κάτω από αυτήν την συνθήκη η χωρική αρχιτεκτονική πρακτική εξασκείται μόνο σε ένα πολύ περιορισμένο βαθμό. Στην προσπάθεια επαναπροσδιορισμού της αρχιτεκτονικής στην ευρύτητά της, η αναμόρφωσις προτείνει την συνθετική αρχή του ολικού σχεδιασμού. (Σ7) Ο ολικός σχεδιασμός δεν εκφράζει μια γενική πολυπράγμονα φιλοσοφία τύπου "Gesamkunstwerk" , ούτε ένα στυλ καθολικά επιβαλλόμενο σε διάφορες εφαρμογές. Αντίθετα, με τη χωρική προσέγγιση της σύνθεσης, πέραν των μετρικών, θεματικών ή άλλων αναγωγών, στοχεύει στο βίωμα ενός αδιάστατου τοπικού σύμπαντος, ενός είδους ολικής επικοινωνίας άλλης από αυτήν των μέσων μαζικής ενημέρωσης (Σ8). Στην πρακτική των αρχιτεκτόνων του γραφείου Αναμόρφωσις (Anamorphosis), ο ολικός σχεδιασμός συγκεκριμενοποιείται ως χωρική τεχνική που επεκτείνει την αρχιτεκτονική συνθήκη, σε ένα μεγάλο εύρος θεμάτων: αστικός χώρος, κτίριο, αντικείμενο, γραφιστική, πολυμέσα, κινηματογράφος, διαφήμιση και παράλληλα, ως τεχνική του συγκεκριμένου/πραγματικού και της παρουσίασης, επιτρέπει την αναίρεση των συμβατικών ορίων μεταξύ αρχιτεκτονικής και τέχνης.





Aναμόρφωσις.
Xωρική συνθήκη. Διάρκεια
(φωτ. N. Γεωργιάδη).

Διάγνωση

Στην μετανεωτερική περίοδο η αρχιτεκτονική πρακτική υποτάσσεται περισσότερο από ποτέ, στο συμβολικό/σεναριακό χαρακτήρα του "προγράμματος" (άλλοτε απόλυτου και μονοσήμαντου, τώρα φιλελεύθερου: διαδραστικού, διαπρογραμματικού). Από την άλλη πλευρά, η αρχιτεκτονική εμπειρία έχει δείξει (πάντα εκ των υστέρων),(!) πως η πραγματική βιωματική χωρική συνθήκη βρίσκεται πάντα σε αναντιστοιχία με το πρόγραμμα. Tο γραφείο Αναμόρφωσις αντιτίθεται στην κατά γράμμα εξυπηρέτηση/εφαρμογή του προγράμματος, Μπορεί να αναλύει, συμπτωματικά, την καθιερωμένη ρητορική του κτιριολογικού προγράμματος, να ανακαλύπτει την χωρική συνθήκη - χωρικό προγράμμα - που βρισκέται σε απωθημένη μορφή κάτω από αυτό, και κατ' επέκταση να προτείνει τρόπους καταγραφής και επανεισαγωγής, με χωρικούς πλέον όρους, των σχετικών θεμάτων. Είναι ταυτόσημη με την πολιτική του χώρου (Σ9), παίρνοντας μια σχεδόν ανεπιθύμητη, απωθημένη, υποκειμενική θέση, συνήθως "άλλη" (χωρική) από αυτή που περιγράφει το κτιριολογικό πρόγραμμα, αλλά ταυτόχρονα "ήδη γνωστή" και "αυτονόητη". Σε συγκεκριμμενές μελέτες οι αρχιτέκτονες του γραφείου Αναμόρφωσις αντιπροτείνουν στην ιδέα της κινητικότητας, την έννοια της "στατικής κίνησης" (Αναμόρφωση της Δυτικής Εισόδου της Αθήνας 2003)· στην ιδέα της κατασκευής καλουπιών απο πάγο, την αξιοποίηση των μορφικών δυνατοτήτων του υλικού του πάγου (Snow-Show 2003)· στην μουσειολογία της έκθεσης αντίγραφων ιστορικού υλικού, στην εκθεσιακή αντίληψη της "απόκτησης-συλλογης" και στην σεναριακή "συνεκδοχική" μουσειολογία, αντιπροτείνουν την μουσειολογια της "απώλειας" και του "χωρικού μνημείου/σεναρίου"· στην τεκμηρίωση της ιστορίας σαν γραφής, την έννοια της "μορφικής τεκμηρίωσης"· στην ιδεολόγια της διασποράς, την έννοια της πραγματικής "χωρικής εγκατάστασης"· στην αισθητική της απουσίας/καταστροφής/θανάτου, την έννοιες του "θρήνου" και του ξεπεράσματος της απώλειας (Μουσείο Ελληνισμού της Μ.Ασίας 2000-), (Σ10)· στην ιδεολογία μεγαλοπρεπές/σεμνό κτήριο, την έννοια του "κτηρίου σε διαδικασία" (Νέο Μουσείο της Ακρόπολης 1989), (Σ11)· στην ιδέα της πύλης της πόλης, ή της υποδοχής του ταξιδεύοντα πλάνητα επισκέπτη, τον "αστικό χώρο του πολίτη" (Αναμορφωση Δυτικής Εισόδου Αθήνας, Είσοδος στην Πόλη του Neuchâtel 1996), (Σ12)· στην ιδέα της συμβολικής ανάδειξης του μνημειακού χώρου, την έννοια του "ημιτελούς κτηρίου" (Χώρος Αφετηρίας Μαραθώνα 1992)· στην σεναριακή πλοκή, την έννοια του "χωρικού σεναρίου" (Ανάλυση Θερινών Κινηματογράφων 1994), (Σ13)· στην αφηρημένη ιδέα της λειτουργικότητας, την έννοια της "υπερβολής του υλικού" (Κατάστημα Μεταλλικών Επίπλων 1995)· στην διηγηματική κινηματογραφική εικόνα, την έννοια της "στατικής εικόνας" ("Η Κάρτα" video 1998)· στον επικοινωνιακό νοηματικό μέσο όρο, την έννοια του "μορφικού αστείου" (Ραδιοφωνική διαφήμιση εταιρείας Sport-Life 2001)· στην ιδέα της μετατροπής της πραγματικότητας σε μηνύματα τις έννοιες: "χωρική εικόνα" και "υπερπραγματοποίηση του μηνύματος" (Σ14), (έντυπη διαφήμιση βιβλιοπωλείων Παπασωτηρίου 1997).



Aναμόρφωσις.
Xωρική συνθήκη. Oμοιομορφία
(φωτ. N. Γεωργιάδη).



Κριτική και έρευνα

Ο διευρυμμένος/αδιάστατος χώρος είναι εργαλείο κριτικής και έρευνας. Δεν υποστηρίζει την (λεκτική) "κριτική άποψη", αλλα την οργανική κριτική έργου προς έργο, δηλαδή την κριτική που διεξάγεται μέσα από το ίδιο το έργο και την διαδικασία σχεδιασμού. Aντιμετωπίζει την σχεδιαστική διαδικασία όχι ως έκφραση του αρχιτέκτονα-δημιουργού ή του προγράμματος αλλά ως κριτική στον εκφρασιασμό απ' όπου και αν προέρχεται. Με χωρικά κριτήρια, γίνεται δυνατή, και επιβάλλεται, η εκπόνηση των μελετών σε συστηματική κριτική αντιπαράθεση με καθιερωμένα ρεύματα, συνθέσεις, κτίρια..., και επομένως ο διάλογος μέσα στην διεθνή αρχιτεκτονική κοινότητα, με στόχο την αναβάθμιση της σύγχρονης αρχιτεκτονικής σκέψης και φυσικά του τελικού αρχιτεκτονικού προϊόντος. Ήδη, οι αρχιτέκτονες της Αναμόρφωσις στην πρόταση τους για το Νέο Μουσείο της Ακρόπολης (1989), (Σ11) εισάγουν την έννοια του "κτιρίου σε διαδικασία" ως κριτική στις ιδέες των "follies" (Β.Tschumi), της "διασποράς" και του "αρνητικού χώρου" (D.Libeskind), αλλά και της διαδεδομένης χρήσης της ιδέας του "flaneur" (W.Benjamin, C.Baudelaire). Στο Μουσείο του Ελληνισμού της Μ.Ασίας (2000) επεξεργάζονται την διαλεκτική του φωτός και του υλικού σε πραγματικές ιστορικές μορφές, αντιμετωπίζουν κριτικά τις ιδέες της αυθαίρετης, ουδέτερης ή ειρωνικής μορφοπλασίας (Z.Hadid, F.Gehry), της κινησιομορφικής αναλογίας (Himmelblau), ή του σκοτεινού χώρου του αυτοοικτιρμού και της γλωσσικής/κειμενικής τεκμηρίωσης της ιστορίας. (D.Libeskind). Παράλληλα, η χωρική ανάλυση του φαινομένου των θερινών κινηματογράφων και του ρόλου της αρχιτεκτονικής στον κινηματογράφο (1994) (Σ13), παρέχει στους αρχιτέκτονες του γραφείου Αναμόρφωσις νέα σχεδιαστικά εργαλεία και αφορμή για συμμετοχή στη συζήτηση με ειδικούς από άλλους τομείς. Ακόμα, η χωρικη προσέγγιση θεμάτων τεκμηρίωσης/παρουσίασης ιστορικού υλικού (Μουσείο Ελληνισμού) οδηγεί στην διαμόρφωση μιας νεας μουσειολογικής μεθόδου με βάση την χωρική διάσταση της ιστορίας, πεδιο ανεξερεύνητο και ιδιαίτερα σημαντικό για τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό στην ευρύτητά του. Τέλος, με την επιμέλεια του τεύχους "Tracing Architecture", του αρχιτεκτονικού περιοδικού "Architectural Design" (1998) η αρχή του διευρυμμένου χώρου διαμορφώνει πλαίσιο διαλεκτικής παρουσίασης του έργου άλλων αρχιτεκτόνων και θεωρητικών, (Σ6).
Η αναμόρφωσις δεν είναι η δήλωση κάποιων αρχιτεκτόνων δημιουργών. Είναι η ίδια η χωρική διαλεκτική της πραγματοποίησης και παρουσίασης, που βάζει τον αρχιτέκτονα σε ενεργή σχέση με τον άλλον. Είναι ένα είδος ψυχαναλυτικής μεταβίβασης, που βιώνεται κατ'επανάληψη στην αρχιτεκτονική πρακτική χωρίς πάντα να το συνειδητοποιούμε. Ο αρχιτέκτων δεν καλείται να εκφράσει τον εαυτό του, καλείται να σχεδιάσει για άλλους, να περάσει στο μέρος του άλλου να υιοθετήσει τις επιθυμίες του, να τις παρουσιάσει/πραγματοποιήσει και στο τέλος να φύγει. Και αντίστροφα, όταν στην καθημερινή ζωή το υποκείμενο μετέχει σε ανάλογες διαδικασίες, τότε, χωρίς να το ξέρει, βρίσκεται στο πεδίο της αρχιτεκτονικής πρακτικής και γνώσης, στο πεδιο του "κανονικού".
Στίς μελέτες που ακολουθούν οι αρχιτέκτονες του γραφείου Αναμόρφωσις είχαν την ευκαιρία να επεξεργαστούν συνθετικά τρία συγκεκριμμένα έργα, σε σχέση κριτικής αντιπαράθεσης με καθιερωμένες αρχιτεκτονικές ιδεολογίες, και να παρουσιάσουν την σχεδιαστική τους κριτική στο ευρύ κοινό σε τρεις αντίστοιχες διεθνείς εκθέσεις:
α) Μουσείο της Ιστορίας του Ελληνισμού της Μ.Ασίας, Έκθεση: Next, 8η Βiennale Αρχιτεκτονικής Βενετίας, Arsenale 2002.
β) Αναμόρφωση της Δυτικής Eισόδου της πόλης των Aθηνών, Έκθεση: Mobility (MOb_LAb) 1η Biennale Rotterdam, 2003
γ) Εγκατάσταση για το Snow-Show, Φινλανδία 2004, και έκθεση: Extra 50s, Dreams & Conflicts, 50η Βiennale Τέχνης Βενετίας, 2003.





Aναμόρφωσις.
Xωρική συνθήκη. Συντοπτικότητα (φωτ. N. Γεωργιάδη).

ΣHMEIΩΣEIΣ

(Σ1).
Jacques Lacan, "Livre XI: Les quatre concepts fondamentaux de la psychanalyse", Seuil 1973.

(Σ2)
Επιθυμία και σχόλιο του ίδιου του Lacan: "μακάρι ο καθρέφτης να μπορούσε να μας φανερώσει λίγο περισσότερο από την ίδια την διαδικασία του"

(Σ3)
Η "Αναμόρφωσις ως αρχιτεκτονική προβληματική" είναι θέση που προτείνεται από τον Νίκο Γεωργιάδη στα πλαίσια του πολύχρονου ερευνητικού του έργου με άξονα τη σχέση μεταξύ αρχιτεκτονικής και ψυχανάλυσης, μέσα από την συμπτωματική ανάγνωση του εργου του Jacques Lacan. Επεξεργάζεται μία σειρά απο πρότυπες έννοιες που έχουν ήδη παρουσιαστεί στην υποστήριξη συγκεκριμμένων μελετών, σε διάφορες δημοσιεύσεις, (πχ. "Tracing Architecture" - Architectural Design 1998, Περιοδ. "Έρεισμα" No 30-31/2002, "Αρχιτεκτονικη ως Τεχνη", Ιουνίος 2003 κ.α.), και διαλέξεις: (ΚΑΜ Χανιά Κρήτη 1998, ICA London 2000, Architectural Association London 2000, Royal College Of Arts London 2000, University of OULU Finland 2003, Αρχιτεκτονικές Σχολές Πατρών και Βόλου 2003, κ.α.). Βλ και www.anamorphosis-architects.com

(Σ4)
Βλ. κριτική του T.Αdorno στην έννοια dwelling του M.Ηeidegger. Theodor Αdorno, "Μinima Moralia" (1951) NLB 1974, και "The Jargon of Authenticity" RKP, 1973. Ανάλογη κριτική εκπορεύευται και απο την σύγχρονη φεμινιστική θεωρία και την αντίστοιχη ανάγκη επαναπροσδιορισμού των εννοιών: κατοικία, τοπικότητα κλπ.

(Σ5)
Χωρικές έννοιες που προτάθηκαν από τον Ν.Γεωργιάδη για την εκπόνηση της μελέτης για το Μουσείο του Ελληνισμού της Μ.Ασίας από τους αρχιτέκτονες της "Αναμόρφωσις"

(Σ6)
Χωρική έννοια που προτάθηκε απο τον Ν.Γεωργιάδη ως κεντρική προβληματική της ειδικής επιμέλειας του τεύχους Tracing Architecture - AD/Architectural Design magazine, Nikoς Georgiadis guest editor, London March 1998.

(Σ7)
Χωρική έννοια που πρωτοπαρουσιάστηκε απο τον Ν.Γεωργιάδη και τους αρχιτέκτονες της "Αναμορφωσις" στην ατομική εκθεση/παρουσίαση του γραφείου στο ΚΑΜ, ΤΕΕ Χανίων 1998. Βλ και (Σ6)

(Σ8)
Βλ. Ν.Γεωργιαδης: "Η Αρχιτεκτονική συνείδηση και η αρχιτεκτονική σαν είδηση"
Περιοδικό "Αρχιτεκτονες" ΣΑΔΑΣ, Β / 38, Μάρτιος/Απρίλιος 2003, σ. 55-58.

(Σ9)
Κοινό σημείο μεταξύ των θεωριών των H.Lefebvre, J.Lacan.

(Σ10)
Βλ. Ν.Γεωργιαδης: "Το Μουσείο ως Θρήνος", Αρχιτεκτονικό Περιοδικό Α+Τ, τεύχος 2 Φθινόπωρο 2003.

(Σ11)
Βλ. Nikos Georgiadis "At the Same PlaceΙ" , in Tracing Architecture - AD magazine, London March 1998, pp.88-96

(Σ12)
Anamorphosis Architects: "Spatial Dialectics at the Edge of Town, Neuchâtel", in Architecture & Anthropology - AD magazine, London 1996, pp.88-93

(Σ13)
Βλ. Nikos Georgiadis: "Open Air Cinemas", in Architecture & Film - AD magazine, London 1994, pp.80-83. και "Architectural Experience as Discourse of the (Un)filmed", ibid. pp26-33.

(Σ14)
'Έννοιες που αναδεικνύουν τις χωρικές δυνατότητες της εικόνας (παρά την εικονική αναγωγή του χώρου). Βλ. Nikos Georgiadis / Anamorphosis Architects: "Spatiality in Advertising and Graphic Design, The Spatial Image", in Tracing Architecture - AD magazine, London March 1998, pp.vi-vii

Πέμπτη, 15 Νοεμβρίου 2012

Η έννοια της πτύχωσης


Gilles Deleuze
“Η πτύχωση, Ο Leibniz και το Μπαρόκ”

«Πτυχώνω-αναπτυχώνω δεν σημαίνει απλώς τονώνω-εκτονώνω, συστέλλω-διαστέλλω, αλλά και εντυλίσσω-εκτυλίσσω, ενελίσσω-εξελίσσω. Ο οργανισμός ορίζεται από την ικανότητα του να πτυχώνει τα μέρη του επ’άπειρον, αλλά και να τα εκπτυχώνει, όχι επ’άπειρον αλλά μέχρι το βαθμό της ανάπτυξης που αποδίδεται στο είδος. Έτσι ένας οργανισμός είναι ενθυλακωμένος στο σπέρμα (προσχηματισμός των οργάνων) και τα σπέρματα ενθυλακωμένα τα μεν στα δε επ’άπειρον (εγκιβώτιση των σπόρων), όπως οι μπαμπούσκες: η πρώτη μύγα είναι αυτή που περιέχει όλες τις μελλοντικές μύγες, καθόσον καθεμιά με τη σειρά της καλείται να εκπτυχώσει τα δικά της μέρη, όταν έλθει η στιγμή. Και όταν ένας οργανισμός πεθαίνει, στην πραγματικότητα δεν εξαφανίζεται, αλλά εντυλίσσεται και αναπτυχώνεται ακαριαία στο σπέρμα που ξαναπέφτει σε νάρκη, διαπηδώντας τα ενδιάμεσα στάδια. Το απλούστερο θα ήταν να πούμε ότι εκπτυχώνω σημαίνει μεγεθύνω, αυξάνω, ενώ πτυχώνω σημαίνει σμικρύνω, ελαττώνω, “επιστρέφω στην εμβύθιση ενός κόσμου”.»
[μεταφρασμένο απόσπασμα από κεφάλαιο: Ι. Η πτύχωση, 1.Οι αναπτυχώσεις της ύλης, σελ 27-28]

«Αν το Μπαρόκ ορίζεται από την πτύχωση που φτάνει στο άπειρο, από τι αναγνωρίζεται απλούστερα; Πρώτον, αναγνωρίζεται από το υφολογικό μοντέλο, όπως το υποδεικνύει η ενδεδυμένη ύλη: πρέπει ήδη ο ιστός, το ένδυμα, να απελευθερώνει τις πτυχώσεις του από τη συνηθισμένη τους υπαγωγή στο πεπερασμένο σώμα.

Αν υπάρχει ένα καθαρά μπαρόκ κουστούμι, θα είναι φαρδύ, διογκωμένο, φουσκωτό, θα επιστρώνει και θα περιβάλλει το σώμα με τις αυτόνομες πτυχώσεις του, που θα μπορούν πάντοτε να πολλαπλασιάζονται, αντί να αποδίδει τις πτυχώσεις του σώματος…

Όμως το μπαρόκ δεν προβάλλεται μόνο σε μια δική του ξεχωριστή ενδυματολογία. Προβάλλεται σε κάθε στιγμή, σε κάθε μέρος, τις χίλιες-δύο πτυχώσεις ενδυμάτων που τείνουν να συνενώσουν η καθεμία το δικό της φορέα, να υπερχειλίσουν τις στάσεις τους, να υπερβούν τις σωματικές αντιφάσεις τους και να κάνουν τα κεφάλια τους ισάριθμους κολυμβητές. Το βλέπουμε στη ζωγραφική, όπου η αυτονομία, χάση στις πτυχώσεις του ρούχου που καταλαμβάνουν ολόκληρη την επιφάνεια, γίνεται το απλό αλλά ασφαλές σημείο μιας ρήξης με τον χώρο της Αναγέννησης. Στον Zurbaran, ο Χριστός στολίζεται με ένα φουσκωτό κάλυμμα των λαγόνων στο στυλ των rhingraves, ενώ η Άμωμη Σύλληψη φέρει έναν τεράστιο, ανοιχτό επενδύτη με κουκούλα. Και όταν οι πτυχώσεις του ρούχου βγαίνουν από τον πίνακα, είναι με τη εξαίσια μορφή που τους δίνει στη γλυπτική ο Bernin, όταν το μάρμαρο φέρει και συλλαμβάνει επ’άπειρον πτυχώσεις που δεν εξηγούνται πλέον από το σώμα, αλλά από μια πνευματική περιπέτεια ικανή να το πυρπολήσει. Δεν πρόκειται πλέον για μια τέχνη των δομών, αλλά για υφές, όπως στις είκοσι μαρμάρινες συνθέσεις του Bernin.»

«Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις οι πτυχώσεις του ρούχου αποκτούν αυτονομία, εύρος, κάτι που δεν οφείλεται μονάχα σε μια μέριμνα διακόσμησης. Γίνεται για να εκφραστεί η ένταση μιας πνευματικής μορφής που επενεργεί στο σώμα, είτε για να το ανατρέψει είτε για να το ορθώσει και να το εξυψώσει, πάντοτε όμως για να το αναστρέψει και για να καλουπώσει το εσωτερικό του…»

«Πράγματι, αν θέλει κανείς να επαληθεύσει τον ορισμό του Μπαρόκ, ως πτύχωση επ’άπειρον, δεν μπορεί βεβαίως να αρκεστεί στα αριστουργήματα, θα πρέπει να κατεβεί στις συνταγές και στις μεθόδους που αλλάζουν ένα γεγονός: για παράδειγμα, η νεκρή φύση έχει πλέον ως αντικείμενο τις πτυχώσεις. Η συνταγή της μπαρόκ νεκρής φύσης έχει ως εξής: ύφασμα που σχηματίζει πτυχώσεις αέρα ή πυκνών σύννεφων. Τραπεζομάντηλο με θαλάσσιες ή ποτάμιες πτυχώσεις. Χρυσαφικά που κατακαίουν με πτυχώσεις φωτιάς. Λαχανικά, μανιτάρια ή φρούτα γλασέ, που εκλαμβάνονται στις γήινες πτυχώσεις τους. Ο πίνακας είναι τόσο πολύ γεμάτος από πτυχώσεις, ώστε προκύπτει ένα είδος σχιζοφρενικού μπουκώματος, πτυχώσεις που δεν θα μπορούσαμε να τις εκτυλίξουμε χωρίς να το καταστήσουμε άπειρο και να συναγάγουμε το πνευματικό δίδαγμα. Όπως μας φαίνεται, αυτή η φιλοδοξία να καλυφθεί ο καμβάς με πτυχώσεις θα ξαναβρεθεί στη μοντέρνα τέχνη: η πτύχωση all-over.»

«Αν το μπαρόκ έχει εδραιώσει μια συνολική τέχνη ή μια ενότητα των τεχνών, το έκανε προπάντων ως προς την έκταση, καθώς κάθε τέχνη τείνει να προεκταθεί, και μάλιστα να πραγματωθεί, στην επόμενη τέχνη, η οποία υπερακοντίζει την προηγούμενη. Έχει παρατηρηθεί ότι το Μπαρόκ περιόριζε συχνά τη ζωγραφική και την κανοναρχούσε στα προσερείσματα της αγίας τράπεζας, αλλά αυτό οφείλεται μάλλον στο ότι η ζωγραφική βγαίνει από το κάδρο της και πραγματώνεται σε γλυπτά από πολύχρωμο μάρμαρο. Και η γλυπτική ξεπερνιέται και πραγματώνεται στην αρχιτεκτονική. Και η αρχιτεκτονική με τη σειρά της βρίσκει στη πρόσοψη ένα κάδρο, αλλά αυτό το κάδρο αποκολλάται από το εσωτερικό και συσχετίζεται με τον περιβάλλοντα χώρο, με τρόπο ώστε η αρχιτεκτονική να πραγματώνεται στην πολεοδομία. Στα δύο άκρα της αλυσίδας, ο ζωγράφος έγινε πολεοδόμος, κάτι που το παρακολουθούμε στη θαυμαστή ανάπτυξη μιας συνέχειας των τεχνών, σε πλάτος ή σε έκταση: μια εγκιβώτιση των κάδρων, καθένα από τα οποία ξεπερνιέται εντέλει από μια ύλη που το διαπερνά.»

Αυτή η εκτατική ενότητα των τεχνών διαμορφώνει ένα σημαντικό θέατρο που περιλαμβάνει τον αέρα και τη γη, ακόμη και τη φωτιά και το νερό. Τα γλυπτά είναι εν προκειμένω αληθινά πρόσωπα, ενώ η πόλη ένα σκηνικό που οι θεατές του είναι οι ίδιοι ζωγραφικές εικόνες ή γλυπτά. Ολόκληρη η τέχνη γίνεται Socius, δημόσιος κοινωνικός χώρος, που κατακλύζεται από μπαρόκ χορευτές. Ίσως ξαναβρούμε στο μοντέρνο άμορφο αυτήν την έφεση να εγκαθίσταται μεταξύ “δύο τεχνών”, μεταξύ ζωγραφικής και γλυπτικής, μεταξύ γλυπτικής και αρχιτεκτονικής, για να φτάσει σε μια ενότητα των τεχνών ως “performance” και να συνεπάρει τον θεατή μέσα στην ίδια την performance. Πτυχώνω-εκπτυχώνω, ενελίσσω-εξελίσσω είναι οι σταθερές αυτού του εγχειρήματος, τόσο στις μέρες μας όσο και στην εποχή του Μπαρόκ. Αυτό το θέατρο των τεχνών είναι η ζωντανή μηχανή του “Νέου Συστήματος”, όπως το περιγράφει ο Leibniz, μια άπειρη μηχανή που όλα τα μέρη της είναι μηχανές, “πτυχωμένες διαφορετικά και λίγο πολύ ανεπτυγμένες”.»
[μεταφρασμένο απόσπασμα από κεφάλαιο: ΙΙΙ. Το ότι έχουμε ένα σώμα, 9.Η νέα αρμονία, σελ 253-259]


Gilles Deleuze
"An Introduktion"

Εδώ υπάρχει μια αναλογία της έκφρασης. Είναι κάπως απλή, αλλά μπορεί να αρχίσει να βγάζει νόημα. Το γιαπωνέζικη origami είναι η αναδίπλωση του χαρτιού σε διάφορες αναγνωρίσιμες φιγούρες, κύκνους, χελώνες, ανθρώπους και δέντρα. Στην τέχνη του origami δεν υπάρχει κόψιμο του χαρτιού. Κανένα εξωτερικό στοιχείο δεν εισβάλει σε αυτό. Τα πάντα συμβαίνουν σαν μια έκφραση από αυτό το συγκεκριμένο κομμάτι χαρτί. Είναι μόνο το χαρτί το οποίο διπλώνεται και ξεδιπλώνεται με διάφορες παραλλαγές ή μεθόδους, το οποίο είναι η ουσία της τέχνης του origami. Η επέκταση του χαρτιού θα μπορούσε να είναι το χαρακτηριστικό του γνώρισμα. Αν μπορούμε να φανταστούμε την ύπαρξη του χαρτιού ικανή να διπλωθεί και να ξεδιπλωθεί μόνη της, πλησιάζουμε την ιδέα της έκφρασης. Επιπλέον, πρέπει να δούμε την κάθε φιγούρα ως κομμάτι της διαδικασίας, και όχι ένα τελειωμένο αντικείμενο, αν θέλουμε να συλλάβουμε το χρονικό χαρακτήρα της ουσίας.

Ο Deleuze επικαλείται τις μεσαιωνικές έννοιες της επεξήγησης, της συμμετοχής και της επιπλοκής, προκειμένου να συλλάβει την έννοια της έκφρασης. "Το να διασαφηνίσει κανείς σημαίνει να εξελιχθεί, το να συμμετέχει κανείς σημαίνει να εμπλακεί... Έκφραση από τη μία πλευρά είναι μία επεξήγηση, ένα ξετύλιγμα από αυτό που εκφράζει το ίδιο, το Ένα εκδηλώνεται στο Πολλά... Η Πολλαπλή έκφρασή της, από την άλλη πλευρά περιλαμβάνει την Ενότητα. Ο Ένας παραμένει εμπλεκόμενος σε αυτό που το εκφράζει, τυπωμένο σε ό, τι ξετυλίγεται, ενυπάρχον σε ό, τι το φανερώνει. "

Δίπλωση, ξεδίπλωση, αναδίπλωση. Σαν τη Γιαπωνέζικη τέχνη origami. Είναι μια έννοια την οποία ο Deleuze στηρίζει είκοσι χρόνια αργότερα, όταν γράφει το βιβλίο του για τον Leibniz. Όμως, ήδη, στο βιβλίο για τον Spinoza, υπάρχει συνενοχή μεταξύ του Spinoza και του Leibniz σχετικά με την έννοια της έκφρασης. "Στο βαθμό που μπορεί κανείς να μιλήσει για τον Αντικαρτεσιανισμό του Leibniz και του Σπινόζα, τέτοιος Αντικαρτεσιανισμός στηρίζεται στην ιδέα της έκφρασης."

Δίπλωση, ξεδίπλωση, αναδίπλωση. Η ουσία διπλώνεται, ξεδιπλώνεται και αναδιπλώνεται στο χαρακτηριστικό της γνώρισμα της και την κατάσταση της, τα οποία παραμένουν έμφυτα. Είναι πάντα η ουσία η οποία κατά την πτύχωση και την εκτύλιξη, παραμένει μέσα σε αυτές τις πτυχώσεις. Η ύπαρξη είναι μονοσήμαντη: Δεν υπάρχει διάκριση μεταξύ των στρωμάτων, των επιπέδων, ή των ειδών της ύπαρξης. Δεν υπάρχει καμία υπέρβαση, μόνο το έμφυτο.

Η έννοια της επιπλοκής συμπληρώνει την εικόνα. Διατηρεί την ενότητα του ενός το οποίο ξεδιπλώνει τον εαυτό του. «Ο Δαμάσκιος αναπτύσσει την περιγραφή αυτής της πτυχής της ύπαρξης - στο οποίο η πολλαπλότητα συλλέγεται, συγκεντρώνεται, περιλαμβάνεται στο Ένα, αλλά στην οποία όμως το Ένα εξηγεί τον εαυτό του στο Πολλά - στα μεγάλα μήκη... Όλα τα πράγματα παρουσιάζονται στο Θεό, ο οποίος τα περιπλέκει. Ο Θεός είναι παρών σε όλα τα πράγματα, τα οποία εξηγούν και εμπλέκουν τον ίδιο.» Το Ένα εκφράζει τον εαυτό του στο Πολλά, αλλά δεν είναι χαμένο ή διασκορπισμένο στο Πολλά.

Είναι μέσα τους, είναι μέσα σε αυτό.

Μπορούμε να διαβάσουμε τον Deleuze σαν να μην εξοικονομούμε τίποτα άλλο στη Διαφορά και την Επανάληψη όταν αυτός μιλά μέσω της δικής του φωνής (όχι μέσω του Spinoza ή οποιασδήποτε άλλης φιγούρας που αποτελεί αντικείμενο των προηγούμενων έργων του): "Η ύπαρξη λέγεται σε μια μοναδική και ίδια αίσθηση του όλου το οποίο λέγεται, αλλά αυτό το οποίο λέγεται, διαφέρει: λέγεται η διαφορά η ίδια."

Η σκέψη του Σπινόζα είναι η πρώτη πλήρως αναπτυγμένη σκέψη της έμφυσης. Τρεις έννοιες είναι συνυφασμένες με την ανάπτυξη αυτής της σκέψης: η μονοσημία της ύπαρξης, το έμφυτο και η έκφραση. Αυτό είναι που κάνει τον Σπινόζα το Χριστό των φιλοσόφων. Πλέον δεν μας ζητείται να υποτάξουμε τους εαυτούς μας σε μια υπερβατική ύπαρξη ή σε μια ύπαρξη η οποία κυριαρχεί πάνω σε αυτό που πρόκειται να γίνουμε. Δεν είναι πια η ομοιότητα ή η αντιγραφή ή υπακοή η κατάλληλη μορφή ζωής για έναν άνθρωπο. Δεν υπάρχει πλέον πέραν του οποίου η υπεροχή να στέκεται ως κρίση ενάντια στον κόσμο μας. Υπάρχει μόνο μια ύπαρξη: υπάρχει σε όλες τις μορφές εντός των οποίων εκδηλώνεται: αυτές τις μορφές εξελίσσει και τις εμπλέκει, ενώ με τη σειρά του, τις περιπλέκει. Αυτά είναι τα καλά νέα που μας φέρνει.

Το ζήτημα του πώς θα μπορούσε κανείς να ζήσει, όταν ο Deleuze το ζητά, προσφέρεται σε δύο ερμηνείες. Μια ερμηνεία, η πιο πρακτική, αφορά τις δυνατότητες ζωής που θα μπορούσε κανείς να συμπεριλάβει. Η μία, η οποία θα μπορούσε να συμπεριλάβει αυτούς τους τρόπους ζωής που δεν είναι πάντα κάτι ανθρώπινο; δεν είναι κάποιο «φυσικό είδος», όπως το σύμπαν έχει σαν επακόλουθο ένα σύνολο οδηγιών που εξηγεί πώς μπορεί να διαιρεθεί σε συγκεκριμένα είδη, καθώς δεν υπήρχε ένα πλήθος τρόπων διαίρεσης, εξατομίκευσης, η υπόσταση του σύμπαντος. Ο λόγος για τον οποίο ο Deleuze αντιστέκεται να εξατομικεύσει συγκεκριμένα ανθρώπινα όντα (ή οτιδήποτε άλλο) ως μια φυσική κατηγορία, την αιτία για την οποία αντιστέκεται σ’ αυτό που έχει έρθει να φέρει την ονομασία "ανθρωπισμός", αρχίζει να αναδύεται.

Υπάρχει μόνο μία ουσία, και μπορεί να τροποποιήσει τον εαυτό της με πολλούς τρόπους. Αυτοί οι τρόποι δεν είναι αντίγραφα ή πανομοιότυποι μεταξύ τους ή μοντέλα μερικών πρωτοτύπων: είναι πτυχώσεις, εκπτυχώσεις, αναπτυχώσεις της ουσίας. Αυτές οι πτυχώσεις και εκτυλίξεις μπορούν να γίνουν διαφορετικές από αυτό που είναι. Ο Δαρβίνος μας δίδαξε ότι είναι πολύ πιθανόν να γίνονται διαφορετικές. Δεν ξέρουμε ακόμη αυτό που ένα σώμα είναι ικανό να κάνει. Αλλά υπάρχει ένα βαθύτερο θέμα. Το να αποφασίζει κανείς ποια πράγματα ανήκουν στις πτυχώσεις αποτελεί θέμα σωστής κρίσης. Το σύμπαν δεν μας το διδάσκει αυτό. Υπάρχει μόνο την εν εξελίξει διαδικασία της ουσίας. Αν θα πρέπει να διαιρεθεί σε ανθρώπους ή σε ενέργεια ή σε λίμπιντο ή σε υλιστικές σχέσεις είναι ένα ερώτημα χωρίς μόνο μία απάντηση επειδή δεν υπάρχει ένας ενιαίος τρόπος για την επίλυσή του. Για να σκεφτεί κανείς με όρους μονοσημίας, έμφυσης και έκφρασης σημαίνει να απορρίψει τη διαίρεση του όντος σε φυσικά είδη και να ανοίξει τον ορίζοντα μιας σκέψης που αγκαλιάζει τα δύο χρονικά της ρευστότητάς της και την ανθεκτικότητά της στην αυστηρή ταξινόμηση.

Η δεύτερη ερμηνεία της ερώτησης του πώς θα μπορούσε κανείς να ζει είναι οντολογική. Είναι μια ερώτηση του πως η διαβίωση μπορεί να εξελιχθεί, ποιο είναι το συναίσθημα του να είσαι ζωντανός. Ο Spinoza του Deleuze έχει δημιουργήσει έννοιες που εισάγουν την παλμικότητα της ζωής όχι μόνο σε οργανικά όντα αλλά και στο σύνολο του σύμπαντος. Εγκαταλείποντας την υπερβατικότητα για χάρη της έμφυσης και μετατρέποντας την έμφυση σε εκφραστική ουσία. Ο Σπινόζα ζωντανεύει το σύμπαν. «το να υπάρχεις σημαίνει να εκφράζεις τον εαυτό σου, να εκφράζεις κάτι διαφορετικό ή να μπορείς να εκφραστείς». Υπάρχει ζωή παντού, επειδή παντού υπάρχουν πτυχώσεις, εκπτυχώσεις και αναπτυχώσεις από μια και μόνο ουσία. Όντως, η ουσία δεν είναι τίποτα παραπάνω από αυτές τις πτυχώσεις, τις εκπτυχώσεις και αναπτυχώσεις. Πως μπορεί κανείς να ζήσει? Πως μπορεί αυτή η ζωή να συνεχίσει? Μπορεί η ζωή αυτή να επενδύσει στο σύμπαν. Μπορεί αυτή η προσπάθεια που θα περιορίσει την ιδέα της ζωής λειτουργώντας ως οργανική ύλη να είναι πολύ περιοριστική. Ίσως, αντί της απόρριψης της οντολογίας για κάτι πιο εμπειρικό ή περισσότερο αποδημητικό, θα μπορούσαμε να αρχίσουμε την κατασκευή και τον διακανονισμό των εννοιών με τρόπο που να βρίσκει τη ζωή παντού.


Posted  to creativecrumple.blogspot.gr/2011/10/blog-post_23.html, 23rd October 2011 by Dimitriou Maria

Τετάρτη, 14 Νοεμβρίου 2012

O Leibniz κατά τον El Greco



Αυτήν την Πέμπτη 15.11.2012, στις 4 μ.μ.

οι City travellers στο artradio Beton7 συζητούν με θέμα:

O Leibniz κατά τον El Greco, τέχνη και φιλοσοφία στη διάρκεια του Μπαρόκ.

Ο ρυθμός που ακολούθησε την Αναγέννηση ονομάζεται συνήθως Μπαρόκ. Ενώ όμως είναι εύκολο να αναγνωρίσει κανένας τους προηγούμενους ρυθμούς από χαρακτηριστικά σημεία, τα πράγματα δυσκολεύουν στο Μπαρόκ. Την έννοια αυτή χρησιμοποίησαν πρώτοι οι τεχνοκρίτες που αποδοκίμαζαν τις τάσεις του δέκατου έβδομου αιώνα και ήθελαν να τις γελοιοποιήσουν. "Μπαρόκ" σημαίνει το παράδοξο ή το τερατώδες και το μεταχειρίστηκαν όσοι υποστήριζαν πως οι κλασικές αρχιτεκτονικές φόρμες δεν έπρεπε να χρησιμοποιούνται ή να συνδυάζονται ποτέ με άλλο τρόπο από εκείνον που ίσχυε στην Αρχαία Ελλάδα και στη Ρώμη.


"67. Κάθε μερίδα της ύλης μπορεί να νοηθεί σαν κήπος γεμάτος φυτά ή σαν λίμνη γεμάτη ψάρια. Αλλά κάθε κλαδί του φυτού, κάθε μέλος του κόσμου, κάθε σταγόνα των χυμών του είναι επίσης τέτοιος κήπος ή τέτοια λίμνη.
 Μολονότι το χώμα και ο αέρας ανάμεσα στα φυτά του κήπου, ή το νερό ανάμεσα στα ψάρια της λίμνης, δεν είναι ούτε φυτό ούτε ψάρι, ωστόσο κι αυτά περιέχουν φυτά και ψάρια. Η λεπτότητά τους όμως είναι συνήθως ασύλληπτη για μας.."


Gottfried Wilhelm Leibniz / La Monadologie
Γκότφριντ Βίλχελμ Λάιμπνιτς                                                                                                                    

Σάββατο, 27 Οκτωβρίου 2012

BETON 7 Art Radio

Οι City travelers στο artradio Beton7

αυτή την Πέμπτη  1/ 11/ 12, στις 4 μ.μ.

www.beton7artradio.gr


Κατερίνα Αθανασίου, Αντώνης Λακίδης, Παναγιώτης Παπαδόπουλος| Κάθε δεύτερη Πέμπτη: 16.00 - 18.00 μ.μ.


οι City travelers:

είναι ένα πειραματικό εικαστικό-θεωρητικό εργαστήριο. Στις δραστηριότητές του συμπεριλαμβάνεται η διοργάνωση μικρών εικαστικών συλλογικών δράσεων και εκθέσεων που είναι αποτέλεσμα της έρευνας του εργαστηρίου. Άλλη μία δράση τους είναι η εκπομπή στο Beton7artradio. Το περιεχόμενο της εκπομπής θα αφορά στη έννοια της περιήγησης και της περιπλάνησης – πρωταρχικές έννοιες που απασχολούν το εργαστήριο.

Φέτος ξεκινώντας τις συζητήσεις μας, μεταξύ του φιλόσοφου Παναγιώτη Παπαδόπουλου, της εικαστικού/γλύπτριας Κατερίνας Αθανασίου και του εικαστικού/ζωγράφου Αντώνη Λακίδη, εμπλεκόμαστε σ΄ένα διάλογο με αφορμή το κείμενο του Μισέλ Φουκώ ‘περί αλλοτινών χώρων’. Μια αέναη διερεύνηση των διαφορετικών αντιλήψεων που περιέχει από τη μία πλευρά η θεωρία της ιστορίας και η φιλοσοφία της τέχνης και από την άλλη η αισθητική και η πράξη της δημιουργίας.

Beton7 Art Radio | we speak art

To Βeton7artradio είναι ένα art project του Κέντρου Τέχνης & Πολιτισμού Beton7.
Ένα ραδιόφωνο που μιλάει Τέχνη, ένας σταθμός που ακούγεται στο διαδίκτυο στη διεύθυνση www.beton7artradio.gr σε 24ωρη βάση.
Το πρόγραμμα του Beton7artradio καλύπτει θέματα τέχνης και πολιτισμού, αναδεικνύοντας τη σύγχρονη δημιουργία. Περιλαμβάνει συνεντεύξεις, πρωτότυπες θεματικές εκπομπές, μουσικά προγράμματα, ζωντανές συναυλίες, αφιερώματα σε προσωπικότητες από την Ελλάδα και το εξωτερικό και παρουσιάζει το έργο σύγχρονων δημιουργών.
Στο Beton7artradio μπορείτε να ακούσετε μεταδόσεις πειραματικής, σύγχρονης ή κλασικής μουσικής, ηχητικών έργων και συζητήσεις με θέματα που αφορούν στον πολιτισμό και το ρόλο της τέχνης σήμερα.
Στο Βeton7artradio συμμετέχουν παραγωγοί από όλο το φάσμα της σύγχρονης τέχνης όπως, εικαστικά, αρχιτεκτονική, θέατρο, μουσική, χορό, λογοτεχνία, κινηματογράφο, design.

Οι City travelers στο artradio Beton7

Κατερίνα Αθανασίου, Αντώνης Λακίδης, Παναγιώτης Παπαδόπουλος| Κάθε δεύτερη Πέμπτη: 16.00 - 18.00 μ.μ.
Αυτήν την Πέμπτη 1/ 11/ 12

Τρίτη, 25 Σεπτεμβρίου 2012

Κάποιες ψυχαναλυτικές προεκτάσεις της ψυχογεωγραφίας όπως αυτή διατυπώθηκε στους κόλπου της Situationist International




Η ψυχογεωγραφία (psychogeography) Guy-Ernest Debord, introduction to a Critique of Urban Geography, nothingness.org συνοψίζει στοιχεία από τη θεωρία και τις δράσεις των καταστασιακών (όπως και συνηθίζεται να αποκαλούνται τα μέλη της Καταστασιακής Διεθνούς –International Situationist) τα οποία και εφαρμόζει στο επίπεδο της ευρωπαϊκής πόλης όπως αυτή προέκυψε και διαμορφώνεται μετά το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο. Είναι μια πρακτική η οποία ξεκίνησε ως παρατήρηση και πειραματισμός πάνω στη βιωμένη αντίληψη της αστικής κατάστασης για να καταλήξει στο προϊόν της 'έρευνας' αυτής, την 'καταστασιακή πόλη' (Situationist city) και τη γενικότερη θεωρία της 'ενωτικής πολεοδομίας' (Unitary Urbanism).



Σύμφωνα με τον Guy Debord η ψυχογεωγραφία είναι …η ακριβής μελέτη των νόμων και των ιδιαίτερων επιδράσεων του γεωγραφικού περιβάλλοντος, συνειδητά, οργανωμένου ή μη, πάνω στα συναισθήματα και τη συμπεριφορά των ατόμων….Καταστασιακή Διεθνής τεύχος 2ο στο Internationale Situationiste, το ξεπέρασμα της τέχνης (ανθολογία κειμένων της καταστασιακής διεθνούς) μετάφραση Γιάννης Δ. Ιωαννίδης, Ύψιλον βιβλία Ιούνιος 1999, Αθήνα σελ 84 και μπορεί να αναλυθεί συντακτικά σε δύο διαδικασίες: την περιπλάνηση (drift) και τη σύνταξη των λεγόμενων ψυχογεωγραφικών χαρτών.
drift - a cluster


Η περιπλάνηση είναι μια πράξη η οποία εξαρτάται τόσο από το 'αστικό σκηνικό' όσο και από τις επιθυμίες και την ψυχολογική κατάσταση στην οποία βρίσκεται ο περιπλανώμενος αν και θεωρητικά… Ένα ή περισσότερα άτομα που ρίχνονται στην περιπλάνηση απαρνιούνται, για κάποιο μεγαλύτερο ή μικρότερο χρονικό διάστημα, τους λόγους για τους οποίους συνήθως μετακινούνται και δρουν, τις σχέσεις τους, τις δουλειές τους και τις συνηθισμένες διασκεδάσεις τους, για να αφεθούν ελεύθερα όπου τα πάει ο χώρος κι οι συναντήσεις που αντιστοιχούν σε αυτόν. Σ' αυτό το πείραμα το τυχαίο παίζει λιγότερο σημαντικό ρόλο απ' όσο θα νόμιζε κανείς: από τη σκοπιά της περιπλάνησης κάθε πόλη έχει ένα ψυχογεωγραφικό ανάγλυφο, έχει σταθερά σημεία ή στροβίλους που απαγορεύουν την πρόσβαση σε ορισμένες ζώνες ή την έξοδο από αυτές.



Στην ενότητα της όμως η περιπλάνηση περιλαμβάνει ταυτόχρονα αυτή την ελευθερία μετακίνησης και την αναγκαία αντίφαση της, την κυριαρχία πάνω στις ψυχογεωγραφικές μεταβολές- η οποία κερδίζεται με τη γνώση και των υπολογισμό των δυνατοτήτων τους.



Η συνθήκη του να αφήνεται κανείς (να παρασυρθεί) (letting go) εξασφαλίζει την απερίσπαστη αφομοίωση στο περιβάλλον με σκοπό την αναγωγή αυτού σε οδηγό. Αντί της περιγραφής του αντικειμένου (εν προκειμένω του αστικού περιβάλλοντος) επιλέγεται να γίνει ο δράστης ένα ενιαίο σώμα με το αντικείμενο.



Αυτό το role playing συνδέεται με τη γενικότερη παιγνιώδη διάθεση στους κόλπους της ομάδας και συνιστούσε για εκείνους μία νέα συμπεριφορά η οποία αποσκοπούσε στην απελευθέρωση των ιδιοτήτων εκείνων που θεωρούσαν ότι δεν έχουν ήδη αλλοτριωθεί από τον τρόπο παραγωγής και ζωής της εποχής, άλλωστε η ψυχογεωγραφία αποσκοπεί στην ‘ενωτική πολεοδομία’ την εναλλακτική πρόταση, κατά τους καταστασιακούς, της μοντέρνας πολεοδομίας που υπαγόρευαν τα CIAM. Η πολεοδομία είναι ο σύγχρονος τρόπος εκτέλεσης του αδιάκοπου έργου που διαφυλάσσει την ταξική εξουσία: η διατήρηση της εξατομίκευσης των εργαζομένων που τους είχαν επικίνδυνα συγκεντρώσει οι αστικές (urbaine) συνθήκες παραγωγής.' Γκυ Ντεμπόρ, Η κοινωνία του θεάματος, Εκδοτική Θεσσαλονίκης 1986, Θεσσαλονίκη, σελ 121 και ενδεικτικά ‘Η ενωτική πολεοδομία δεν είναι πολεοδομική θεωρία αλλά κριτική της πολεοδομίας’ Καταστασιακή Διεθνής, τευχος 3ο, Δεκέμβρης 1959, διευθ Γκυ Ντεμπόρ, στο Internationale Situationiste, το ξεπέρασμα της τέχνης, ανθολογία κειμένων της καταστασιακής διεθνούς, ύψιλον βιβλία, Αθήνα 1999 σ111 Από την πρώτη στιγμή που διατυπώθηκε η ιδέα της ψυχογεωγραφίας (το 1954 στο πρώτο τεύχος του Potlach, όργανο των Λετριστών της Γαλλίας) ήταν παιχνίδι και συγκεκτιμμένα ένα παιχνίδι ψυχογεωγραφικό της εβδομάδας.Potlach no1, "Le jeu psychogÈographique de la semaine" Στο ‘άρθρο’ ζητούνταν από τους αναγνώστες να διαλέξουν μια περιοχή, μία λιγότερο ή περισσότερο κατοικημένη πόλη, ένα περισσότερο ή λιγότερο ζωντανό δρόμο και εκεί να χτίσουν ένα σπίτι, να το επιπλώσουν και να το εξοπλίσουν με ότι υπήρχε πρόχειρο γύρω τους, να διαλέξουν μέρα και ώρα, τους καταλληλότερους ανθρώπους, δίσκους γραμμοφώνου και κατάλληλο αλκοόλ έτσι ώστε να κάνουν μία συζήτηση η οποία θα εξαρτάται από το κλίμα και τις αναμνήσεις. Εάν δε παρεμβάλλονται λάθη στους υπολογισμούς σας η αντίδραση σας θα πρέπει να είναι ικανοποιητική. (παρακαλούμε να αποστείλετε το αποτέλεσμα στους συντάκτες). Η εμμονή με το παιχνίδι είναι διάχυτη σε όλα τα κείμενα των καταστασιακών. Ενδεικτικά Alice Becker-Ho και Guy Debord, Το παιχνίδι του πολέμου, Ελευθεριακή κουλτούρα Φεβρουάριος 2004, Αθήνα Πρόκειται σαφώς για παιχνίδι και δε μπορεί να αμφισβητηθεί ότι διατηρούσε την ιδιότητα του αυτή ακόμη κι όταν βρισκόταν (η έννοια) είτε στην ίδια πρόταση δίπλα σε αποφθέγματα του Μαρξ, ή έννοιες που αποσκοπούσαν σε μια ‘επαναστατική καθημερινότητα’. παρεπιπτόντως ο όρος psychogeography εμφανίζεται στο έργο του Freud, the psychopathology of everyday life αλλά με εντελώς διαφορετική σημασία όπως οι ατμόσφαιρες (ambiances) και η μεταστροφή (detournement), ή ως voice over σε ταινίες ενώ παράλληλα προβάλλονται εικόνες από τον πόλεμο στην Αλγερία και επεισόδια κατά τη διάρκεια του Μάη του 1968. Το παιχνίδι άλλωστε προϋποθέτει τη σύνδεση με απτά αντικείμενα τα οποία δύνανται αναπαράστασης. Sigmund Freund, creative writers anddaydreaming, στο Sigmund Freund, the standard edition of the complete psychological works, volume IX, Jensen’s ‘Gradiva’ and other works, Vintage,London 2001 σ144. Στο ίδιο υπάρχει και η προσέγγιση αναλυτικά στην ετυμολογία του παιχνιδιού Spiel. Απλώς το terrain του συγεκριμμένου παιχνιδιού (Spiel) είναι πολύ μεγάλο, αυτό του Παρισιού και οι συμμετέχοντες στο παιχνίδι είναι Schauspielers, μύστες κάποιας μορφής ‘φαντασιακής γραφής’ τα ίχνη των οποίων διασπείρονται μέσω της περιπλάνησης και αποκρυσταλλώνονται στους ‘ψυχογεωγραφικούς χάρτες’. Αυτό δε συνέβαινε για λόγους που αποζητούν τη δημιουργία ενός αρχείου αλλά για λόγους μελέτης περισσότερο των συνθηκών που επικράτησαν στη δράση της περιπλάνησης. Με δεδομένο ότι το τέλος της περιπλάνησης ερχόταν συνήθως μετά από βιολογική κόπωση η κόπωση αυτή διύλιζε κατά κάποιο τρόπο και τις σημαντικές ενότητες από αυτές που δεν εμφάνιζαν κάποιο ενδιαφέρον. Η πειραματική συμπεριφορά που ερευνά την υπόθεση της ενιαίας πολεοδομίας αναλύεται σε δύο βήματα, τριων μερών συνολικά: drift (αφήνεσαι, παρασύρεσαι) και συνοψίζεις την περιπλάνηση σε μία αναπαράσταση αυτής, ένα (ψυχογεωγραφικό) χάρτη. Αν ωστόσο ο χάρτης συνοψίζει την περιπλάνηση τότε αρκεί να διαβάσει κανείς ένα ψυχογεωγραφικό χάρτη και να έχει μια επαρκή εινόνα της διαδικασίας αυτής; Είναι προφανές ότι δεν είναι μεταδόσιμη και περιγράψιμη η διαδικασία. Σκοπός είναι η αναπαράσταση σε ένα χάρτη (προσκόλληση σε απτό αντικείμενο) της έλξης ενός σχεδίου δράσης, προς ένα , detoured terrain. Ωστόσο το detoured terrain δεν είναι μονάχα αυτό του υπαρκτού Παρισιού αλλά ενός terrain πιο κοντά στη χωρική έκφραση του υποσυνείδητου όπως αυτό αναδύεται σε μια κατάσταση ονειροπόλησης (daydreaming) σε ένα αστικό context.. Η ίδια η εικόνα του χάρτη αυτή η θραυσματική απεικόνιση της πόλης όπως αυτή εκφράζει χωρικά τη φαντασίωση και τις επιθυμίες των δραστών.



Η περιπλάνηση (drift) (με τη ροή των δράσεων της, τις χειρονομίες, τους περιπάτους και τις συναντήσεις που προκύπτουν μέσω αυτής) ήταν στη συνολικότητα της ακριβώς ότι η ψυχανάλυση στη γλώσσα. … Η περιπλάνηση σίγουρα είναι μία τεχνική, σχεδόν θεραπευτική. Ivan Chtcheglov, formulary for a new urbanism, potlatch no 1, 1953



Αν και αρχή της περιπλάνησης είναι η συνθήκη του let go ο δράστης δε μπορεί ποτέ να αποροφηθεί πλήρως στη διαδικασία εξ’ ου και η δυνατότητα που έχει στο τέλος της διαδικασίας να συντάξει ένα χάρτη ο οποίος αποτελείται από διάφορες περιοχές με ιδιαίτερες ambiances οι οποίες συνδέονται με βέλη τα οποία προσδιορίζουν την κατεύθυνση του πλάνητα σχεδόν με τον τρόπο που οι λέξεις μπαίνουν στη σειρά ως αποτέλεσμα της ‘αυτόματης γραφής’ των σουρεαλιστών. Είναι γνωστό ότι η Καταστασιακή Διεθνής προήλθε ως μεταμόρφωση της ομάδας των Λεττριστών μαζί με την ενσωμάτωση και άλλων ομάδων με παραπλήσιες ιδέες όπως η CoBrA. Ωστόσο κοινό σημείο αναφοράς ήταν για όλους ο σουρεαλισμός μεταξύ άλλων ο οποίος είναι γνωστός για τη σχέση του με τη ψυχανάλυση σε θεωρητικό επίπεδο. Παρόλα αυτά η κριτική σε βασικές αρχές αυτού ήταν εξαιρετικά έντονες ειδικά για ζητήματα που αφορούσαν στην ‘έλξη για το άγνωστο και το μυστήριο με κάθε κόστος’ και τα διάφορα ‘παράδοξα συμπεράσματα τα οποία παρέπεμπαν στη θεοσοφία’.Simon Sadler, the situationist city, mit press, London 1999, σ80 όπως και ‘…ένας τέτοιος περίπατος (αναφέρεται στο drift) που συμπλέκει την περιπλάνηση και μια δραστηριότητα που σε ωθεί στο να προχωράς, η οποία αναμιγνύει νοήματα από την μνήμη και το τυχαίο καθώς και τυχαίους συσχετισμούς με αντικείμενα και ανθρώπους που απαντώνται ήταν μια τεχνική που πάρθηκε με τη μορφή collage από το σουρεαλισμό, την κοινωνική ψυχολογία τουBergson… Vidler Anthony, the architectural uncanny, essays in the modern unhomely, the mit press, London, 1992 Οι χάρτες κατασκευάζονταν από μνήμης. Αποτελούνται από κομμάτια 'επισήμων' χαρτών των πόλεων όπου η περιπλάνηση γινόταν. Οι 'ενότητες ατμοσφαιρών' της συγκεκριμένης περιπλάνησης κοβόντουσαν και τοποθετούνταν με τρόπο ο οποίος δεν είχε σχέση με τον προσανατολισμό, αλλά με τρόπο ο οποίος είχε να κάνει με τη διαδρομή που ακολουθήθηκε κατά τη διάρκεια της περιπλάνησης. Οι 'κόμβοι' αναδεικνυόντουσαν σε σχέση με τις 'δευτερεύουσες' ενότητες και τα στοιχεία αυτά συνδεόντουσαν με βέλη τα οποία υποδείκνυαν την πορεία του περιπλανώμενου καθώς και τα σημεία που ξεκίνησε και τελείωσε η περιπλάνηση. Οι χάρτες αυτοί δεν είχαν κλίμακα και αυτό επέτρεπε να τονιστεί μια 'ενότητα' με το να προβληθεί σε μεγαλύτερη κλίμακα. Έτσι μια μικρή γειτονιά μπορεί να εμφανιζόταν μεγαλύτερη από μια ολόκληρη συνοικία αν η ατμόσφαιρα αυτής ήταν πιο ισχυρή. Την ίδια στιγμή ωστόσο δεν υπήρχε αξιολογικό σύστημα στην απεικόνιση των ατμοσφαιρών με αυστηρό τρόπο καθώς δεν υπήρχε πάγια κλίμακα απεικόνισης των ατμοσφαιρών των ενοτήτων. Φυσικά ολόκληρα ενδιάμεσα μέρη δεν απεικονιζόντουσαν καθώς δεν είχαν καμιά ουσιαστική σημασία για την περιπλάνηση. Αυτό το οποίο προέκυπτε δεν ήταν ένα δίκτυο 'θραυσμάτων' πόλης. Τα θραύσματα αυτά στη πράξη αποτελούσαν γεγονότα που δεν εκτυλίσσονται σε ένα ιστό (αστικό, πολεοδομικό) αλλά γεγονότα που αναδύονταν μέσα από το εννιαίο σώμα δράστη terrain. Η δυναμική της περιπλάνησης αναδεικνύει τις ατμόσφαιρες αυτές ως γεγονότα και όχι η γειτνίαση και η εγγύτητα όπως υποδηλώνει ένας ιστός. Αυτό συμβαίνει διότι είναι δυνατό σε μια περιπλάνηση να μην 'ενεργοποιηθεί' καθόλου η δυναμική μιας περιοχής ακόμη και αν η περιπλάνηση είναι σχεδόν κυκλική. Δεν υπάρχει κάτι επειδή απλά απεικονίζεται στο χάρτη αλλά επειδή παρουσιάζει κάποια δυναμική.



Το ότι ο πλάνητας δεν αφήνεται ποτέ πλήρως στο αστικό περιβάλλον σημαίνει ότι η κατάσταση ονειροπόλησης στην οποία μπαίνει λογοκρίνεται από το εγώ του. Το εγώ λογοκρίνει αυτή τη μεταφορά στη φαντασίωση της ambiance(ατμόσφαιρας) επιστρέφοντας το δράστη στον λογοκεντρισμό του αστικού περιβάλλοντος, στο έκδηλο περιεχόμενο της ονειροπόλησης του όπως αυτό διαρθρώνεται γύρω από την αρχιτεκτονική της τυπολογίας, της όψης και της λεπτομέρειας αυτής ενώ η ψυχογεωγραφία αντιλαμβανόταν τα κτίρια μέσω της χρήσης τους, της ιστορίας τους και του συλλογικού και συνειρμικού νοήματος τους Simon Sadler, the situationist city, mit press, London 1999, σ140.Η ψυχογεωγραφία επιστρατεύει τη μνήμη και όχι τη λογική, η μετάβαση από μία ambiance σε μία άλλη λειτουργεί με βάση το μηχανισμό της διέγερσης στο παρόν (εξαιτίας μιας ambiance) μιας βασικής επιθυμίας η οποία έχει ικανοποιηθεί στο παρελθόν (και οι οποίες κατά Freud πρόκειται για επιθυμίες που σχετίζονται με τη νηπιακή ηλικια) που υπόσχεται ότι θα εκπληρωθεί στο μέλλον (εντός μιας άλλης ambiance). Ο Walter Benjamin αναφερόμενος στο βιβλίο του Chesterton για τον Dickens γράφει: Οι αποκαλυπτικές αναπαραστάσεις της μεγάλης πόλης… είναι η δουλειά εκείνων που έχουν διασχίσει ολόκληρη την πόλη μέσω της απουσίας τους, χαμένοι στη σκέψη και την ανησυχία… όταν τελείωνε με τη δουλειά του που τον έκανε να υποφέρει, δεν έχει άλλη επιλογή από το να περιπλανιέται (drifting) και περιπλανήθηκε σε περισσότερο από το μισό Λονδίνο. … Δεν πήγε εκεί για να παρατηρήσει κάτι, δεν έψαχνε στο Charring cross για να ανέλθει πνευματικά ή για να μετρήσει τις λάμπες στο Holborn και να εξασκήσει την αριθμητική του. … Ο Dickens δεν έβαλε (stamp) αυτές τις τοποθεσίες στο μυαλό του, έβαλε το μυαλό του σε αυτές τις τοποθεσίες. Walter Benjamin, Charles Baudelaire: a lyric poet in the era of high capitalism, new left books, London, 1973. Δε θα αμφέβαλλε κανείς ότι το ίδιο μπορεί να λεχθεί παραφρασμένα και για τους καταστασιακούς. Δεν είχαν ίχνη του Σηκουάνα στη σκέψη τους, η σκέψη τους ήταν ίχνος στο Σηκουάνα. Αυτό που δημιουργεί είναι μια ονειροπόληση (daydream) μιας φαντασίωσης, που φέρει τα ίχνη της προέλευσης της από την περίσταση που την προκάλεσε και από τη μνήμη. Sigmund Freund, creative writers and daydreaming, στο Sigmund Freund,the standard edition of the complete psychological works, volume IX, Jensen’s ‘Gradiva’ and other works, Vintage, London 2001 σ147-148 Η διατύπωση της φαντασίας και της επιθυμίας κατ’ επέκταση είναι χωρική, αυτό που αναδύεται είναι αυτό που 'μπορεί να είναι' σε αντίθεση με αυτό που θα 'έπρεπε να είναι' (εγώ) ή που έχει 'προγραμματιστεί να είναι' (υπερεγώ). Σε αντίθεση με το χρόνο για τον οποίο σημειώνει ο Constant στο New Babylon ότι δεν έχει καμιά αξία και εννοεί φυσικά την αξία αυτή εργαλειακά. Η ύπαρξη θα εμφανίζεται όχι μέσω του αφηρημένου χρόνου αλλά μέσα από τη μετάλλαξη των καταστάσεων, αποφάσεις του τύπου τι κάνουμε τώρα θα παίρνονται όχι μέσω της τυραννίας του ρολογιού αλλά μέσω του ενστίκτου, όπως σε ένα party ή σε ένα καρναβάλι. Simon Sadler, the situationist city, mit press, London 1999, σ144-5Αυτή η δυνατότητα μεταστροφής (detour) του αστικού περιβάλλοντος-αντικειμένου είναι συγκροτησιακό χαρακτηριστικό της θεωρίας των καταστασιακών, η δυνατότητα που εμπεριέχει το αντικείμενο σε αντίθεση με την ιδιότητα του η οποία και αμφισβητείται. Δε θεωρείται κατά τα άλλα ότι το αντικείμενο έχει κάποιο νόημα αλλά αντίθετα ότι αποκτά το νόημα του μέσω του συσχετισμού του με άλλα αντικείμενα και με βάση την ελειπτική της ικανοποίησης της επιθυμίας η οποία και ωθεί σε όλη αυτή την ενεργοποίηση. Δράση = δήλωση της επιθυμίας ικανοποίησης της φαντασίωσης.



Ως φυσική λογική συνέχεια, οι ενότητες ατμοσφαιρών αλληλεπιδρούν μεταξύ τους δημιουργώντας αυτό το οποίο οι καταστασιακοί αποκαλούσαν 'κόμβους ατμοσφαιρών' για να προσδιορίσουν τις περιοχές εκείνες που λειτουργούν σαν συνδετικοί δεσμοί στις οποίες ο περιπλανώμενος συνήθως επανέρχεται κατά τη διάρκεια της δράσης λόγω της έλξης που ασκούν τα χαρακτηριστικά της σε αυτόν και τη δράση του. Είναι αυτονόητο ότι δε μπορούμε να διαχωρίσουμε το δράστη από την πράξη του γιατί σε αυτή την περίπτωση θα οδηγούμασταν στην αναγκαστική αποδοχή εξάλειψης είτε των ατμοσφαιρών των ενοτήτων είτε της προσωπικότητας του ατόμου. Οι ατμόσφαιρες ασκούν μία σαγήνη η οποία σχηματοποιείται σε αυτή τη δύναμη έλξης. Το πρόγραμμα της κατασκευής καταστάσεων όπως διατυπώθηκε από τους καταστασιακούς μπορεί να περιγραφεί ψυχαναλυτικά με τον τρόπο που προσεγγίζεται το θέμα του schock στην αρχιτεκτονική του Bernard Tschumi. Νίκος Σιδέρης, αρχιτεκτονική και ψυχανάλυση: φαντασίωση και κατασξευή,future, αθήνα 2006 s111-124. Ωστόσο μια περιπλάνηση υπάρχει περίπτωση να γίνεται εν μέσω περιοχών οι οποίες δε διαθέτουν χαρακτηριστικά τα οποία να είναι ισχυρά αρκετά ώστε να συνθέσουν μια ατμόσφαιρα. Σε αντιστοιχία με τους κόμβους υπάρχουν και οι περιοχές εκείνες που αποτελούν απλά κενά τα οποία απλά κανείς καλείται να διασχίσει αναζητώντας μια νέα ατμόσφαιρα.(Αυτό δεν είναι γνωστό από την αρχή καθώς από τη στιγμή που εξετάζουμε σχέσεις μια ενότητα με ισχυρή ατμόσφαιρα τη μια στιγμή μπορεί να ομοιάζει συστήματος σε κατάσταση πολύ κατώτερη –ενεργειακά- κάποια άλλη στιγμή.) Η συνέχεια των ατμοσφαιρών σε αυτή την περίπτωση διακόπτεται με μάλλον αποπροσανατολιστικό συναίσθημα. Η δυνατότητα επανάληψης της πράξης της περιπλάνησης ωστόσο σαφώς μπορούσε να αναδείξει περιοχές οι οποίες διατηρούσαν μια σταθερά έντονη ατμόσφαιρα. Το ίχνος που επαναλαμβάνεται σε αυτή την περίπτωση δεν αποτελεί τίποτα άλλο παρά μία εκδήλωση παραπλήσια της πρωταρχικής εμπειρίας ικανοποίησης η οποία ωστόσο δεν αντλείται απαραίτητα από τη νηπιακή ή τη βρεφική ηλικία αν και καταφανώς αποτελεί εσωτερικευμένη δομή και λειτουργεί καθοδηγώντας την επιθυμία Νίκος Σιδέρης, αρχιτεκτονική και ψυχανάλυση: φαντασίωση και κατασξευή, future, αθήνα 2006 σ37 εξ’ ου και αποκτούν χωρική έκφραση χωρίς να τροποποιείται το περιεχόμενο τους. Αυτές οι περιοχές σαφώς ήταν και οι αγαπημένες για τους περιπλανώμενους.



Συνοψίζοντας, η περιπλάνηση ως δράση δεν είναι μια καθαρά αυτοματοποιημένη δραστηριότητα που στηρίζεται στο τυχαίο αλλά ούτε και μια απόλυτα λογική δραστηριότητα, αλλά μια ψυχική διεργασία που περιστρέφεται γύρω από την επιθυμία ικανοποίησης της φαντασίωσης. Η απαραίτητη κατάσταση στην οποία πρέπει να περιέλθει ο flaneur είναι αυτή της ονειροπόλησης (daydreaming) και η δράση της ψυχογεωγραφίας δε θα ήταν δυνατή χωρίς το μηχανισμό της ονειροπόλησης σε σχέση με τις ambiances δηλαδή τη διέγερση στο παρόν (εξαιτίας μιας ambiance) μιας βασικής επιθυμίας που υπόσχεται ότι θα εκπληρωθεί στο μέλλον (συνθήκη που εξασφαλίζει τη συνέχεια της περιπλάνησης)ενώ έχει ήδη ικανοποιηθεί στο παρελθόν (εντός μιας άλλης ambiance που αναφέρεται στην Πρωταρχική Εμπειρία Ικανοποίησης).



'Τα γεγονότα υπακούν στη τύχη μόνο αν κάποιος δε γνωρίζει τους νόμους στους οποίους υπακούν.'
Guy Ernest-Debord, 'Larchitecture et le jeu', Potlach no20, ParisMay 1955



Βιβλιογραφία


Guy-Ernest Debord, introduction to a Critique of Urban Geography, nothingness.org


Internationale Situationiste, το ξεπέρασμα της τέχνης (ανθολογία κειμένων της καταστασιακής διεθνούς) μετάφραση Γιάννης Δ. Ιωαννίδης, Ύψιλον βιβλία, Αθήνα 1999


Γκυ Ντεμπόρ, Η κοινωνία του θεάματος, Εκδοτική Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη 1986


Potlach no1, "Le jeu psychogÈographique de la semaine"


Alice Becker-Ho και Guy Debord, Το παιχνίδι του πολέμου, Ελευθεριακή κουλτούρα Φεβρουάριος 2004, Αθήνα


Sigmund Freund, the standard edition of the complete psychological works, volume IX, Jensen’s ‘Gradiva’ and other works, Vintage,London 2001


Ivan Chtcheglov, formulary for a new urbanism, potlatch no 1, 1953


Simon Sadler, the situationist city, mit press, London 1999,


Vidler Anthony, the architectural uncanny, essays in the modern unhomely, the mit press, London, 1992


Walter Benjamin, Charles Baudelaire: a lyric poet in the era of high capitalism, new left books, London, 1973.


Νίκος Σιδέρης, αρχιτεκτονική και ψυχανάλυση: φαντασίωση και κατασξευή, future, αθήνα 2006


Ernest-Debord, 'L' architecture et le jeu', Potlach no20, Paris, May 1955

Τρίτη, 12 Ιουνίου 2012

Οι City travellers στο artradio Beton7, Πέμπτη 14.6.2012, στις 5 μ.μ.



Το μάθημα της Τετάρτης δεν θα πραγματοποιηθεί αυτή την εβδομάδα, λόγω εξεταστικής στην ΑΣΚΤ, παραμονής εκλογών, σχολικών εορτών και λοιπων πιέσεων και αφού δεν μπορεί να μετατεθεί την Πέμπτη...λόγω της εκπομπής μας/:





Αυτήν την Πέμπτη 14.6.2012, στις 5 μ.μ. 


 οι City travelers στο artradio Beton7: μεγάλη περιοδεία και πατροκτονία, το ταξίδι του Γκαίτε στην Ιταλία.

Η ομάδα city travellers είναι ένα πειραματικό εικαστικό-θεωρητικό εργαστήριο. Στις δραστηριότητές του συμπεριλαμβάνεται η διοργάνωση μικρών εικαστικών συλλογικών δράσεων και εκθέσεων που είναι αποτέλεσμα της έρευνας του εργαστηρίου. Άλλη μία δράση τους είναι η εκπομπή στο Beton7artradio. Το περιεχόμενο της εκπομπής θα αφορά στη έννοια της περιήγησης και της περιπλάνησης – πρωταρχικές έννοιες που απασχολούν το εργαστήριο.

Οι θεωρίες του Μπωντλαίρ, του Μπένγιαμιν και των Καταστασιακών για τη νεωτερικότητα, τον καλλιτέχνη και τον πλάνητα γίνονται οι βάση για τις συζητήσεις μεταξύ του φιλόσοφου Παναγιώτη Παπαδόπουλου, της εικαστικού/γλύπτριας Κατερίνας Αθανασίου και του εικαστικού/ζωγράφου Αντώνη Λακίδη. Eμπλέκονται στην αέναη διερεύνηση των διαφορετικών αντιλήψεων που περιέχει από τη μία πλευρά η θεωρία της ιστορίας και η φιλοσοφία της τέχνης και από την άλλη η αισθητική και η πράξη της δημιουργίας. Στις συζητήσεις θα παρευρίσκονται φοιτητές και άλλοι προσκεκλημένοι, συμμετέχοντες ή μη στο σεμινάριο

Beton7 Art Radio | we speak art

To Βeton7artradio είναι ένα art project του Κέντρου Τέχνης & Πολιτισμού Beton7.

Ένα ραδιόφωνο που μιλάει Τέχνη, ένας σταθμός που ακούγεται στο διαδίκτυο στη διεύθυνση
www.beton7artradio.gr σε 24ωρη βάση.

Το πρόγραμμα του Beton7artradio καλύπτει θέματα τέχνης και πολιτισμού, αναδεικνύοντας τη σύγχρονη δημιουργία. Περιλαμβάνει συνεντεύξεις, πρωτότυπες θεματικές εκπομπές, μουσικά προγράμματα, ζωντανές συναυλίες, αφιερώματα σε προσωπικότητες από την Ελλάδα και το εξωτερικό και παρουσιάζει το έργο σύγχρονων δημιουργών.

Στο Beton7artradio μπορείτε να ακούσετε μεταδόσεις πειραματικής, σύγχρονης ή κλασικής μουσικής, ηχητικών έργων και συζητήσεις με θέματα που αφορούν στον πολιτισμό και το ρόλο της τέχνης σήμερα.

Στο Βeton7artradio συμμετέχουν παραγωγοί από όλο το φάσμα της σύγχρονης τέχνης όπως, εικαστικά, αρχιτεκτονική, θέατρο, μουσική, χορό, λογοτεχνία, κινηματογράφο, design.



Οι City travelers στο artradio Beton7

Κατερίνα Αθανασίου, Αντώνης Λακίδης, Παναγιώτης Παπαδόπουλος| Κάθε δεύτερη Πέμπτη: 17.00 - 19.00|

Αυτήν την Πέμπτη 14.6.2012, 5-7 μ.μ.

Τρίτη, 29 Μαΐου 2012


Η ομάδα city travellers είναι ένα πειραματικό εικαστικό-θεωρητικό εργαστήριο. Στις δραστηριότητές του συμπεριλαμβάνεται η διοργάνωση μικρών εικαστικών συλλογικών δράσεων και εκθέσεων που είναι αποτέλεσμα της έρευνας του εργαστηρίου.

- κάθε Τετάρτη 6.30 μ.μ. γίνονται συναντήσεις ανοιχτής συζήτησης, στο ART GARAGE
Σολωμού 13, Εξάρχεια


 Άλλη μία δράση τους είναι η εκπομπή στο Beton7artradio. Το περιεχόμενο της εκπομπής θα αφορά στη έννοια της περιήγησης και της περιπλάνησης – πρωταρχικές έννοιες που απασχολούν το εργαστήριο.



Οι θεωρίες του Μπωντλαίρ, του Μπένγιαμιν και των Καταστασιακών για τη νεωτερικότητα, τον καλλιτέχνη και τον πλάνητα γίνονται οι βάση για τις συζητήσεις μεταξύ του φιλόσοφου Παναγιώτη Παπαδόπουλου, της εικαστικού/γλύπτριας Κατερίνας Αθανασίου και του εικαστικού/ζωγράφου Αντώνη Λακίδη. Eμπλέκονται στην αέναη διερεύνηση των διαφορετικών αντιλήψεων που περιέχει από τη μία πλευρά η θεωρία της ιστορίας και η φιλοσοφία της τέχνης και από την άλλη η αισθητική και η πράξη της δημιουργίας. Στις συζητήσεις θα παρευρίσκονται φοιτητές και άλλοι προσκεκλημένοι, συμμετέχοντες ή μη στο σεμινάριο


http://www.beton7artradio.gr/

we speak art

To Βeton7artradio είναι ένα art project του Κέντρου Τέχνης & Πολιτισμού Beton7.

Ένα ραδιόφωνο που μιλάει Τέχνη, ένας σταθμός που ακούγεται στο διαδίκτυο στη διεύθυνση www.beton7artradio.gr σε 24ωρη βάση.

Το πρόγραμμα του Beton7artradio καλύπτει θέματα τέχνης και πολιτισμού, αναδεικνύοντας τη σύγχρονη δημιουργία. Περιλαμβάνει συνεντεύξεις, πρωτότυπες θεματικές εκπομπές, μουσικά προγράμματα, ζωντανές συναυλίες, αφιερώματα σε προσωπικότητες από την Ελλάδα και το εξωτερικό και παρουσιάζει το έργο σύγχρονων δημιουργών.

Στο Beton7artradio μπορείτε να ακούσετε μεταδόσεις πειραματικής, σύγχρονης ή κλασικής μουσικής, ηχητικών έργων και συζητήσεις με θέματα που αφορούν στον πολιτισμό και το ρόλο της τέχνης σήμερα.

Στο Βeton7artradio συμμετέχουν παραγωγοί από όλο το φάσμα της σύγχρονης τέχνης όπως, εικαστικά, αρχιτεκτονική, θέατρο, μουσική, χορό, λογοτεχνία, κινηματογράφο, design.


Οι City travelers στο artradio Beton7, Πέμπτη 31.5.2012, 5-7 μ.μ.

Κατερίνα Αθανασίου, Αντώνης Λακίδης, Παναγιώτης Παπαδόπουλος |

Κάθε δεύτερη Πέμπτη: 17.00 - 19.00 |

Επόμενη εκπομπή, την Πέμπτη 31.5.2012, 5-7 μ.μ. www.beton7artradio.gr




Οι συναντήσεις του city travellers



Οι συναντήσεις του city travellers είναι ανοιχτές.

Οι πολιτικές και κοινωνικές συνθήκες δεν έχουν βοηθήσει, το τελευταίο διάστημα, να

πραγματοποιούνται συστηματικά προγράμματα.

Όμως κάθε Τετάρτη 6.30 μ.μ. γίνονται συναντήσεις ανοιχτής συζήτησης, γενικού

προβληματισμού,

(και επί προσωπικών), σε θέματα που αφορούν την τέχνη.



Γίνονται στο ART GARAGE

Σολωμού 13, Εξάρχεια, Αθήνα

Τετάρτη 6.30 - 9.30 μ.μ.

Θα χαρούμε να συμμετάσχετε με τις δικές σας προτάσεις και σκέψεις.



Τα μαθήματα σχεδίου, λειτουργούν ανεξάρτητα, καθημερινά 5.30 - 9.00 μ.μ.


Επίσης θα θέλαμε να σας θυμίσουμε τη ραδιοφωνική μας εκπομπή και αυτή την Πέμπτη 31 Μαΐου, 5.00 - 7.00μμ, και κάθε δεύτερη πέμπτη στο:




Δευτέρα, 14 Μαΐου 2012

City travellers στο Beton7artradio



Κατερίνα Αθανασίου, Αντώνης Λακίδης, Παναγιώτης Παπαδόπουλος| Κάθε δεύτερη Πέμπτη: 17.00 - 19.00|
Ξεκινάμε την Πέμπτη 17.5.2012|

Email επικοινωνίας: k.athanasiou@yahoo.gr...

To city travellers, είναι ένα πειραματικό, εικαστικό - θεωρητικό εργαστήριο. Στις δραστηριότητές του συμπεριλαμβάνεται η διοργάνωση μικρών εικαστικών συλλογικών δράσεων και εκθέσεων, που είναι αποτέλεσμα της έρευνας του εργαστηρίου. Άλλη μία δράση τους, είναι η εκπομπή στο Beton7artradio. Το περιεχόμενο της εκπομπής θα αφορά την έννοια της ‘’περιήγησης’’ και της περιπλάνησης - πρωταρχικές έννοιες που απασχολούν το εργαστήριο.Θεωρίες του Δανδή του Μπωντλαίρ, του Μπέντζαμιν και των Καταστασιακών, γίνονται η βάση για τις συζητήσεις μεταξύ του φιλοσόφου Παναγιώτη Παπαδόπουλου, της εικαστικού/γλύπτριας Κατερίνα Αθανασίου και του εικαστικού/ζωγράφου Αντώνη Λακίδη. Και οι τρεις εμπλέκονται στην αέναη διερεύνηση της διαφορετικής αντιληπτικής, που περιέχει η θεωρία της ιστορίας και της φιλοσοφίας της τέχνης, με την αισθητική, της πράξης της δημιουργίας.Στις συζητήσεις θα παρευρίσκονται φοιτητές ή άλλοι προσκεκλημένοι. Συμμετέχοντες ή μη στο σεμινάριο.

http://artcoursescitytravellers.blogspot.com/

http://www.facebook.com/pages/City-Travellers/197638100270480

Τετάρτη, 25 Απριλίου 2012

ΜΑΘΗΜΑ ΣΧΕΔΙΟΥ-ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ


Τα μαθήματα σχεδίου, θα γίνονται στο ART GARAGE
Σολωμού 13, Εξάρχεια, Αθήνα. τηλ: 6939279687,

Μετά την χθεσινή συνάντηση, τα μαθήματα ξεκινούν στις 26/4/2012
Απαραίτητα υλικά : μλοκ ή χαρτιά σχεδίου και μολύβια.

Διάθεση συμμετοχής, ερωτήματα, απορείες στο Mail: a.lakides@yahoo.gr

... ή κατευθεία στο χώρο του ART GARAZE.

Τα μαθήματα είναι ελεύθερα. Ο χώρος διατείθεται για καθημερινή εργασία, απο τις 4.30 - 9.00 μ.μ.


Πληροφορίες από τον Αντώνη Λακίδη Τηλ: 6932793746
Ώρες μαθημάτων 16.30-21.00 Δευτέρα έως Παρασκευή

Κόστος: 5 ευρώ το μάθημα.

Τρίτη, 24 Απριλίου 2012

..νέες δράσεις

 
..επόμενο αντικείμενο μελέτης: ο λόγος ..η προσωπική κατάθεση ή τοποθέτηση.. το προσωπικό μανιφέστο..

 Περιμένουμε, όλους τους φίλους μας!

η επόμενη συνάντηση του εργαστηρίου city travellers
Τετάρτη 25 Απριλίου 7.00 - 11.00μμ,
 στο γνωστό υπόγειο, Νέο εκθεσιακό Booze Cooperativa.. για νέες δράσεις.
Κολοκοτρώνη 57, Αθήνα.

 

έχουν αναρτηθεί κάποια στοιχεία και πολυσέλιδα μανιφέστα στο http://artcoursescitytravellers.blogspot.com/

 

Μάθημα Σχεδίου

Το ελεύθερο σχέδιο, όπως και ο λόγος, είναι ένας τρόπος επικοινωνίας, μια γλώσσα μέσω της οποίας δημιουργούμε μια εικόνα της πραγματικότητας, η απεικονίζουμε μια ιδέα, η καταγράφουμε τα συναισθήματα μας.
Είναι απλό να σχεδιάσουμε, αφού έχουμε μάτια που βλέπουν μυαλό που σκέπτεται και χέρια που μπορούν να γράψουν. Αρκεί να εξασκηθούμε στην ανάλυση της φύσης. Ανάλυση εσωτερική, αυτών που βλέπουμε κ...αι αισθανόμαστε και σύνθεση των αποτελεσμάτων της ανάλυσης στο χαρτί. Το σχέδιο δεν είναι αυτοσκοπός είναι το μέσον να μετατρέπεις την εικόνα που βλέπεις σε συνείδηση και να την απεικονίζεις, εικονοποίηση της ιδέας, προβολή των συναισθημάτων . Η ικανότητα του εικαστικού δεν περιορίζεται σε ένα καλό σκίτσο, αλλά στον τρόπο που παρατηρεί, αναλύει και συνθέτει την εικόνα.
Η οργάνωση της σχεδιαστικής επιφάνειας, δηλαδή η τοποθέτηση του θέματος και η σύνθεση του,η σχεδιαστική ακρίβεια των αναλογιών και η απόδοση των τονικών διαβαθμίσεων είναι μερικές βασικές αρχές που κάνουν ένα σχέδιο ενδιαφέρον.
Η θεωρία περιλαμβάνει και αναλύει
· Την φόρμα
· Το επίπεδο
· Το στήσιμο και την ανάλυση σε βασικούς άξονες
· Την δομή
· Την προοπτική
· Τους τόνους
· Την γραφή
· Την σύνθεση.
Καθώς και την μεθοδολογία για την εφαρμογή τους.
Οι σπουδαστές που θα ήθελαν να παρακολουθήσουν τα μαθήματα, θα διδαχτούν αρχικά πάνω σε άπλες συνθέσεις και σταδιακά σε πιο συνθετες, τις αρχές του ελευθέρου σχεδίου,
· Τι είναι φόρμα και ποια τα χαρακτηριστικά της. Η φόρμα ως επίπεδο και τονικό σχήμα
· Τους δομικούς και βοηθητικούς άξονες , άξονες συμμετρίας και περιστροφής.
· Ανάλυση μιας επιφάνειας σε βασικά και επιμέρους επίπεδα
· Την κλίμακα , ιεράρχηση τονικών αξιών, διαχωρισμός φωτός και σκιάς
· Τρόπους και ποικιλία γραφής, ποιότητα γραφής, τεχνικές και μανιέρες
· Την αρμονική χάραξη και τοποθέτηση των σχημάτων στο σχεδιαστικό χώρο
· Μεθοδολογία για την σωστή εύρεση των αναλογιών οπιουδήποτε θέματος .

Το μάθημα σχεδίου φιλοδοξεί να βοηθήσει ,
όσους θέλουν να κατανοήσουν το σχέδιο και την εισαγωγή τους στην εικαστική γλώσσα, αποφοίτους φωτογράφους, αρχιτέκτονες, γραφίστες και γενικά όσους θέλουν να βελτιώσουν το σχέδιο τους, τα παιδιά που ετοιμάζονται για τις εξετάσεις των πανελληνίων στο μάθημα του σχεδίου, ελεύθερο και γραμμικό.

Τα μαθήματα θα γίνονται στο ART GARAGE

Σολωμού 13, Εξάρχεια, Αθήνα. τηλ: 6939279687


Ημέρα έναρξης μαθημάτων 24/4/2012

Δηλώσεις συμμετοχής: Mail: a.lakides@yahoo.gr

Ώρες μαθημάτων 16.30-21.00 Δευτέρα έως Παρασκευή
Κόστος: 5 ευρώ το μάθημα.
Πληροφορίες Τηλ: 6932793746

ΛΑΚΙΔΗΣ ΑΝΤΩΝΗΣ
ΖΩΓΡΑΦΟΣ

Δευτέρα, 23 Απριλίου 2012

Νέα.


Mετά την τροπή που πήραν τα πράγματα σε σχέση με το workshop: City Travellers, δηλ. την απόφαση της ομάδας beyond, να επιστρέψει το πρόγραμμα χρηματοδότησης στην επιτροπή του υπουργείου.. και επομένως να μην αποδεχθεί τις δράσεις και υποχρεώσεις της, σαν ομάδα,
οι οργανωτές βρήκαν κάποιες νέες φόρμες λειτουργίας, αναπροσαρμόζοντας το πρόγραμμα.

Εξ αρχής μέσα στον σχεδιασμό του προγράμματος, ο Αντώνης Λακίδης, είχε αναλάβει το μάθημα του σχεδίου.

... Κατά την πρώτη φάση της διαδικασίας, δεν λειτούργησε ανεξάρτητα. Σήμερα χάρη στη συμφωνία μας με τον νέο χώρο του ART GARAZE, ξεκινάει έναν ανεξάρτητο κύκλο με το μάθημα σχεδίου.

Καλούμε τα μέλη της ομάδας που είχαν ανάγκη τις βασικές αρχές σχεδίου , να συμμετέχουν εάν το επιθυμούν.

Πολύ σύντομα θα σας ενημερώσουμε για την ραδιοφωνική εκπομπή που σχεδιάζουμε, με τον χώρο Beton, μέσω της οποίας θα γίνεται ανοικτά πλέον η θεωρητική συζήτηση.

Και για τα εργαστήρια του city, τις περιηγήσεις,  με ποιόν τρόπο θα πραγματοποιούνται.



ΤΡΙΤΗ 24/4/2012 4:30pm until 9:00pm


ART GARAGE Σολωμού 13, Εξάρχεια, Αθήνα


Το μάθημα σχεδίου φιλοδοξεί να βοηθήσει , όσους θέλουν να κατανοήσουν το σχέδιο και την εισαγωγή τους στην εικαστική γλώσσα, απόφοιτους φωτογράφους, αρχιτέκτονες, γραφίστες και γενικά όσους θέλουν να βελτιώσουν τo σχέδιο τους, τα παιδιά που ετοιμάζονται για τις εξετάσεις των πανελληνίων στο μάθημα του σχεδίου, ελεύθερο και γραμμικό.

Δηλώσεις συμμετοχής: Mail: a.lakides@yahoo.gr

Πληροφορίες Αντώνης Λακίδης Τηλ: 6932793746

Ώρες μαθημάτων 16.30-21.00 Δευτέρα έως Παρασκευή

Κόστος: 5 ευρώ το μάθημα.




Τετάρτη, 4 Απριλίου 2012

Μανιφέστο είναι ένας όρος που προέρχεται από τα λατινικά (manifesto= φανερώνω, καθιστώ κάτι φανερό, εκδηλώνω)
Μ΄αυτά τα ερωτήματα ξεκινά η μέση περίοδος των μαθημάτων του εργαστηρίου: 
Ποιοι είμαστε; Τι θέλουμε; Που θέλουμε να πάμε; Με ποιο περιεχόμενο; Ποιο νόημα;

Ας δώσει ο κάθε ένας, τη δική του απάντηση, γράφοντας το μανιφέστο του εαυτού του.










«Μανιφέστο του Φουτουρισμού»

Καρλ Μαρξ - Φρήντριχ Ενγκελς:

Τρίτη, 27 Μαρτίου 2012

ΔΙΑΛΕΞΗ του Παναγιώτη Παπαδόπουλου στην ΑΣΚΤ


Σας Προσκαλούμε

Την Παρασκευή 30 Μαρτίου at 12:00pm

στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών,

Πειραιώς 256, Αίθουσα De Chirico


Η ομάδα CTJ οργανώνει: παρουσίαση του προγράμματος Beyond City Travellers, καθώς και

διάλεξη του Ιστορικού της Τέχνης, Παναγιώτη Παπαδόπουλου,

με θέμα: «Ο Μπωντλαίρ και η Νεωτερικότητα».

Το πρόγραμμα Beyond City Travellers γεννήθηκε στα πλαίσια του εικαστικού εργαστηρίου City Travellers που ερευνά την ταύτιση του ταξιδιού και της περιπλάνησης, με την καλλιτεχνική δημιουργία. Κεντρικός άξονας της δράσης είναι η περιήγηση στο αστικό και φυσικό τοπίο και η δημιουργία εικαστικού ή άλλου καλλιτεχνικού έργου. Στο πλαίσιο του προγράμματος πραγματοποιούνται εργαστήρια και διαλέξεις, με την επιμέλεια της γλύπτριας Κατερίνας Αθανασίου, του ζωγράφου Αντώνη Λακίδη και του ιστορικού τέχνης Παναγιώτη Παπαδόπουλου.


Το πρόγραμμα διεξάγεται με την υποστήριξη του City Travellers, του Booze Cooperativa και του προγράμματος της Ε.Ε. «Νέα Γενιά σε Δράση». Υπεύθυνη για την διεξαγωγή του είναι η ομάδα CTJ, μέλος του City Travellers.


"Οι μεταμορφώσεις του καλλιτέχνη στο έργο 
του
Σαρλ Μπωντλαίρ".


"Δανδής, Πλάνητας, Και ήρωας"

Ο Παναγιώτης Παπαδόπουλος για την διάλεξη στην

Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών,


Τρίτη, 20 Μαρτίου 2012


 Δελτίο Τύπου
Παρουσίαση - Έκθεση Beyond City Travellers
23.03.2012 - 25.03.2012
Etage Litteraire @ Booze Cooperativa
Εγκαίνια: Παρασκευή 23 Μαρτίου, Booze Cooperativa, 21:00

Η ομάδα CTJ διοργανώνει την παρουσίαση του προγράμματος Beyond City Travellers, από τις 23 έως τις 25 Μαρτίου 2012 στο Etage Litteraire του Booze Cooperativa, με έργα των συμμετεχόντων.

Tο πρόγραμμα Beyond City Travellers γεννήθηκε στα πλαίσια του εικαστικού εργαστηρίου City Travellers που ερευνά την ταύτιση του ταξιδιού με την καλλιτεχνική δημιουργία. Κεντρικός άξονας της δράσης είναι η περιήγηση στο αστικό και φυσικό τοπίο και η δημιουργία εικαστικού ή άλλου καλλιτεχνικού έργου. Στο πλαίσιο του προγράμματος πραγματοποιούνται εργαστήρια και διαλέξεις, με την επιμέλεια της γλύπτριας Κατερίνας Αθανασίου, του ζωγράφου Αντώνη Λακίδη και του ιστορικού τέχνης Παναγιώτη Παπαδόπουλου. Η έκθεση αυτή είναι το αποτέλεσμα της προετοιμασίας της ομάδας για το ταξίδι και περιλαμβάνει σχέδια, φωτογραφίες και σημειώσεις έργων. Κατά την διάρκεια των εγκαινίων θα γίνει παρουσίαση της ομάδας και των επόμενων δράσεων της.

Το πρόγραμμα διεξάγεται με την υποστήριξη του City Travellers, του Booze Cooperativa και του προγράμματος της Ε.Ε. «Νέα Γενιά σε Δράση». Υπεύθυνη για την διεξαγωγή του είναι η ομάδα CTJ, μέλος του City Travellers.

INFO
Παρουσίαση - Έκθεση “Beyond City Travellers”
23.03.2012- 25.03.2012 / Etage Litteraire @ Booze Cooperativa
Κολοκοτρώνη 59Β, 1ος όροφος (στοά Booze)
e-mail: beyondcitytravellers@gmail.com

Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το πρόγραμμα και την ομάδα στην σελίδα Βeyond City Travellers και στο facebook.